سوالات درس 4  علوم تجربی ششم ابتدایی ( سفر به اعماق زمین )

سوالات درس 4  علوم تجربی ششم ابتدایی ( سفر به اعماق زمین )

1 . بهترین راه  برای به دست آوردن اطلاعات از درون زمین چیست ؟ ج : مطالعه ی امواج لرزه ای

2 . چند مورد از  لرزش اجسام را نام ببرید . ج : لرزش تلفن همراه  ، لرزش آب به دلیل انداختن سنگ درون آن ، لرزش شیشه های خانه بر اثر عبور کامیون از  کوچه و خیابان ، لرزش شیشه ها بر اثر رعد و برق ، ایجاد لرزش بر اثر کندن خیابان  توسط درل صنعتی و ...

3 . امواج لرزه  ای را تعریف کنید . ج : به امواجی که در اثر  شکستن ناگهانی سنگ های درون زمین در اثر زمین لرزه ایجاد می شوند ، امواج لرزه ای  می گویند .

4 . آیا می دانید  امواج لرزه ای چگونه از سنگ های مختلف عبور می کنند ؟ ج : امواج لرزه ای حرکت ارتعاشی دارند که دارای انرژی  هست و با توجه به نوع سنگ ها و جنس آن ها با سرعت های مختلف از سنگ های درون زمین  عبور می کنند .

5 . سرعت عبور  امواج لرزه ای از سنگ های مختلف زمین چگونه است ؟ ج : امواج لرزه ای درون زمین ، از سنگ های سخت و  متراکم ، تند تر و از سنگ های نرم و کم تراکم ، کند تر عبور می کنند .

6 . دانشمندان  چگونه به ویژگی های لایه های درونی زمین پی می برند ؟ ج : با استفاده از سرعت امواج لرزه ای در بخش های  مختلف درون زمین

7 . مواد تشکیل  دهنده ی زمین به چه حالاتی هستند ؟ ج : در برخی  از قسمت ها حالت شکننده و در بعضی جاها حالت خمیری دارند . 

8 . سه لایه ی  زمین را نام ببرید . ج : پوسته ، گوشته و هسته 

9 . تقسیم بندی  سه لایه ای زمین بر چه اساسی بوده است ؟ ج : بر  اساس ترکیب شیمیایی و جنس مواد تشکیل دهنده ی لایه ها

10 . لایه های  زمین بر اساس حالت مواد تشکیل دهنده ( جامد ، مایع و خمیری ) به چند بخش تقسیم می  شوند ؟ نام ببرید . ج : به پنج بخش : 1 ـ سنگ  کره 2 ـ خمیر کره 3 ـ گوشته ی زیرین 4 ـ هسته ی خارجی 5 ـ هسته ی داخلی

11 . سنگ کره چه  ویژگی هایی دارد ؟ ج : این بخش شامل پوسته و  قسمت جامد بالایی گوشته است . ضخامت این بخش حدود 100 کیلو متر است و روی قسمت خمیر  کره حرکت می کند .

12 . ویژگی های  خمیر کره را بیان کنید . ج : این بخش حالت  خمیری دارد و از زیر سنگ کره شروع می شود و تا عمق 350 کیلو متری ادامه دارد . منشأ  بیش تر آتش فشان ها و زمین لرزه ها مر بوط به این قسمت است . 

13 . خصوصیات  گوشته ی زیرین چیست ؟ ج : این بخش که حالت جامد  دارد ، از زیر خمیر کره تا ابتدای هسته ی خارجی ادامه دارد  .

14 . هسته ی  خارجی چگونه است ؟ ج: این بخش حالت مایع دارد و  از گوشته ی زیرین تا هسته ی داخلی ادامه دارد .

15 . هسته ی  داخلی به چه صورت است ؟ ج : این بخش حالت جامد  دارد و مرکز زمین را تشکیل می دهد .

16 . دانشمندان  چگونه پی بردند که هسته ی خارجی حالت مایع و هسته ی داخلی حالت جامد دارد ؟ ج : با استفاده از اختلاف سرعت امواج لرزه ای در حالت  های مختلف مواد تشکیل دهنده ی هسته ی زمین

17 . سنگ کره در  قسمت خشکی ضخیم تر است یا در قسمت دریاها ؟ ج :  در خشکی ها

18 . حرکت قطعات سنگ کره بر روی خمیر کره باعث پیدایش کدام پدیده ها می شود  ؟ ج : 1 ـ زلزله 2 ـ آتش  فشان 3 ـ پوسته ی جدید 4 ـ پیدایش کوه 5 ـ پیدایش دره و گودال 6 ـ پیدایش جزیره 

سوالات متن د رس پنجم علوم تجربی ششم  ابتدایی (زمین پویا) بخش دوم

سوالات متن د رس پنجم علوم تجربی ششم  ابتدایی (زمین پویا) بخش دوم

1 ـ در چه جاهایی از کره ی زمین  احتمال وقوع زمین لرزه بیش تر است ؟ جاهایی که  پوسته ی زمین دارای شکستگی است .

2 ـ  فعالیت های انسان دوستانه ی بعد از وقوع زمین لرزه را نام ببرید . 1ـ کمک به مصدومین 2ـ ارسال کمک های مالی و غیر مالی  3ـ اهدای خون 4ـ کمک به افراد امداد رسان 5ـ پیداکردن و کمک کرد ن به افراد مانده  در زیر آوار

3 ـ  بعد از زمین لرزه چه نکات ایمنی را باید رعایت کنیم ؟ 1ـ قطع جریان برق ساختمان 2ـ استفاده نکردن از  آسانسور 3ـ بستن شیر گاز اصلی 4ـ باز نگه داشتن خیابان ها 5ـ آمادگی داشتن برای پس  لرزه ها

4 ـ  مهم ترین زمین لرزه های 50 سال اخیر  ایران از نظر محل وقوع و خسارت های وارده را نام ببرید . زلزله ی طبس سال 57 با 19600 نفر کشته ، زلزله ی  رودبار و منجیل سال 69 با 35000 نفر کشته ، زلزله ی بم سال 82 با 41000 نفر کشته و  زلزله ی اهر سال 91 با 310 نفر کشته

5 ـ ساختمان یک کوه آتش فشان چگونه  است ؟ هر آتش فشان از سه قسمت اصلی تشکیل شده  است . 1ـ مخروط آتش فشان 2ـ مجراها 3ـ دهانه

6 ـ  چه زمانی آتش فشان اتفاق می افتد ؟ زمانی که  مواد آتش فشانی از داخل زمین به سطح آن راه پیدا می کنند و سنگ های آتش فشانی را به  وجود می آورند .

7 ـ مواد خارج شده از دهانه ی آتش  فشان به چند دسته تقسیم می شوند ؟ نام ببرید . سه دسته . 1ـ جامد 2ـ مایع 3ـ گاز 

8 ـ  آتش فشان ها از نظر فعالیت به چند دسته تقسیم می شوند ؟ نام ببرید . سه دسته 1ـ فعال 2ـ نیمه فعال 3ـ خاموش 

9 ـ  به چه آتش فشانی فعال گفته می شود ؟ به آتش  فشان هایی که در حال حاضر یا در سال های اخیر مواد آتش فشانی ( جامد ، مایع و گاز )  از دهانه ی آن ها خارج شده است ، آتش فشان فعال گفته می شود . 

10 ـ  چه آتش فشانی نیمه فعال است ؟ آتش فشانی که  فقط گاز از دهانه ی آن خارج شود . 

11 ـ  به چه آتش فشانی خاموش گفته می شود ؟ به آتش  فشانی که هیچ گونه فعالیتی ندارد ، آتش فشان خاموش می گویند . 

12 ـ  دو آتش فشان نیمه فعال و دو آتش فشان خاموش در ایران نام ببرید . سهند و سبلان خاموش ، دماوند و تفتان نیمه فعال 

13 ـ هر یک از سنگ  های آتش فشانی زیر چه کاربردی دارد ؟ 

توف  آتش فشانی : در ساختمان سازی کاربرد دارد . 

پوکه  ی معدنی : به عنوان عایق استفاده می شود و  همچنین چون سبک است در ساختمان سازی کاربرد دارد . 

سنگ پا :  در  حفظ بهداشت از آن استفاده می شود .

14 ـ  مهم ترین گاز های خارج شده از دهانه ی آتش فشان چه هستند ؟ بخار آب و کربن دی اکسید 

15 ـ  فواید آتش فشان ها را بیان کنید . 1 ـ تشکیل  دریاچه 2 ـ توسعه ی گردشگری 3 ـ ایجاد زمین های حاصلخیز 4 ـ استفاده از انرژی  گرمایی 5 ـ آزاد شدن انرژی درونی زمین 6 ـ تشکیل چشمه های آب گرم 

16 ـ  ضررهای آتش فشان ها را بیان کنید . 1 ـ انتشار  گازهای سمی 2 ـ ریزش باران های اسیدی 3 ـ ایجاد سونامی 4 ـ ورود خاکستر و گرد و  غبار به محیط 5 ـ پخش شدن مواد شیمیایی در محیط 6 ـ جاری شدن مواد مذاب و خراب شدن زمین ها 

17 ـ ساکنان مناطق  آتش فشانی چه موارد ایمنی را باید رعایت کنند ؟ آماده ی تخیه ی سریع محل باشند ــ به یک مکان امن  پناه ببرند ــ تمامی در ها و پنجره ها را ببندند ــ فاصله گرفتن از جاهای گود هنگام  فوران مواد مذاب ــ حفظ بدن از مواد شیمیایی موجود در  خاکسترهای  آتش  فشان

چگونه مي‌توانيم فرزند خوب براي پدر و مادرمان باشيم؟

 
دانش آموزان عزیز وخوبم حتما   مطلب زیر مطالعه کنید
چگونه مي‌توانيم فرزند خوب براي پدر و مادرمان باشيم؟

مقدمه: يكي از مشكلات اصلي خانواده‌ها، تعارضات و درگيري‌هاي بين والدين و فرزندان است. والدين انتظارشان اين است كه فرزندان، مطيع و فرمانبردار آنها باشند؛ لذا با استقلال‌طلبي‌هاي بيش از اندازه فرزندان مخالفت مي‌كنند و كمتر به آنها اجازه مي‌‌دهند كه مستقل عمل كنند. اختلاف بين نسل‌ها واقعيتي است كه هميشه وجود داشته، حتي اگر پدر و مادرهاي ما روزگار جواني‌شان را به ياد بياورند، قطعاً صحنه‌هايي از مشاجرات و اختلافاتي كه با پدر و مادرهايشان داشته‌اند، در ذهن‌شان تداعي مي‌كند. اين اختلافات را اگر چه نمي‌توان به كلي از بين برد، اما مي‌توان با شناخت وظايف خويش تا حدودي آن را كاهش داد. اگر والدين وظايف خويش را بدانند و سعي كنند پدر و مادر خوبي براي فرزندان‌شان باشند و هم‌چنان فرزندان نيز بكوشند اخلاق اسلامي را مراعات كنند و فرزند خوبي براي پدر و مارد شان باشند، فضاي مسالمت‌آميز و مطلوبي در خانواده ايجاد مي‌شود. عمده‌ترين راه‌هايي كه انسان مي‌تواند فرزند خوبي براي پدر و مادرش باشد عبارتند از: 1 . رعايت ادب در مقابل پدر و مادر؛ ادب و احترام در برابر پدر و مادر از عناصر حياتي است كه سعادت و خوشبختي انسان وابسته به آن مي‌باشد. خانه‌هايي كه اخلاق و آداب اسلامي در آن مراعات نمي‌شود، از احساس لذت و صفاي زندگي محروم‌اند. فرزنداني كه احترام و ادب پدر و مادر را حفظ و رعايت نمي‌كنند، عاقبت خوبي ندارند، خداوند در قرآن مي‌فرمايد: «لاتعبدون الّا الله و بالوالدين احساناً؛[1] جز خداوند را نپرستيد و در برابر پدر و مادر نيكي كنيد، يكي از مصاديق نيكي كردن، برخورد نيك و رعايت ادب در مقابل آن‌ها است. 2 . خدمت كردن به پدر و مادر؛ والدين حق بزرگي بر گردن ما دارند؛ زيرا زحمت‌هاي طاقت‌فرسايي را به خاطر ما متحمل شده‌اند. از شيرة وجودشان مايه گذاشته و ما را بزرگ كرده‌اند. ما بايد اين زحمات پدر و مادرمان را جبران كنيم. پدر و مادر هميشه به خدمت نياز دارند به خصوص در دوران پيري كه ضعيف و ناتوان مي‌شوند و دست‌شان از همه جا كوتاه مي‌گردد.[2] هم در روايات و هم در آيات قرآن به اين نكته اشاره شده كه در دوران پيري و ناتواني پدر و مادر بايد كمك كنيم. مادران بيشتر نياز به كمك دارند پس وظيفة مادر مقابل مادرمان بيشتر است. خداوند توصيه نموده است كه در دوران پيري پدر و مادر به آن‌ها كمك نمايند. خداوند مي‌فرمايد: و وصينا الانسان بوالدين حسناً؛[3] ما به انسان توصيه نموده‌ايم كه به پدر و مادر خود خدمت نموده و به نيكي برخورد كنند. 3 . ابراز محبت به پدر و مادر: دوست داشتن پدر و مادر كافي نيست. بايد ميزان علاقه و دوستي‌مان را نسبت به آن‌ها ابراز كنيم. پدر و مادر در صورتي از ما راضي مي‌شوند كه بدانند ما واقعاً آن‌ها را دوست داريم و به آن‌ها عشق مي‌ورزيم.[4] 4 . حرف شنوي و اطاعت از پدر و مادر؛ يكي از شاخص‌هاي مهم در خوب بودن ما اين است كه از پدر و مادر حرف شنوي داشته باشيم. همه پدر و مادرها سعادت و خوشبختي فرزندان‌شان را مي‌خواهند. هيچ كسي دوست ندارد كه فرزندش بدبخت و بيچاره شود. لذا دستورات والدين به خاطر اين است كه فكر مي‌كنند اين كار به صلاح فرزندش مي‌باشد. البته در برخي موارد هم ممكن است تشخيص آن‌ها اشتباه باشد. بنابراين، اصل نيت و انگيزه والدين خوب است، حتي در مواردي كه پدر و مادر كاري را از ما مي‌خواهند يا براي ما انجام مي‌دهند كه ما يقين داريم اين كار و اين تصميم به صلاح ما نيست و پيامد منفي دارد،‌ باز هم نبايد به صورت صريح و فوري مخالفت كنيم، بايد كاملاً احترام آن‌ها را حفظ نموده و با رعايت احترام و ادب برخورد نماييم. اگر مي‌دانيم تصميم و تشخيص‌شان اشتباه است، بايد با استدلال و منطق براي آن‌ها توضيح دهيم كه اين كار به صلاح ما نيست. به تعبير ديگر، تصميم و پيشنهاد پدر و مادر را با ملايمت و نرمي نقد كنيم، اما به هيچ وجه در مقابل خودشان موضع‌گيري نكنيم، شخصيت آنها غير از تصميم و تشخيص‌شان است. 5 . احترام به پدر و مادر؛ در برخي موارد ممكن است پدر و مادر ناخواسته يا براساس يكسري عوامل ديگر رفتار نامطلوبي نسبت به ما انجام دهند. مثلاً هميشه ما را سرزنش كنند. يا سخنان زشت و ناروا بگويند. در اين گونه موارد نيز بايد احترام آن‌ها را حفظ كنيم. پدر و مادر وظيفه دارند كه ما را خوب تربيت كنند و به نيازهاي ما رسيدگي نمايند، ما هم وظيفه داريم كه احترام آنها را نگه داريم. اگر پدر و مادر به وظيفه خود عمل نكردند، و برخورد ناشايسته و نادرستي با ما داشتند، اين دليل نمي‌شود كه ما هم به وظيفه خود عمل نكنيم و نسبت به آنها بي‌احترامي نماييم. خداوند از ما خواسته است كه هميشه و حتي در اين گونه موارد هم احترام پدر و مادر را حفظ نماييم و فرزند خوبي براي آنها باشيم. 6 . رعايت ارزش هاي ديني در زندگي: هم كارهاي خوب ما و هم كارهاي بد ما به نحوي به پدر و مادر ما برمي‌گردد. ما در واقع دست‌پرودة آنها هستيم. اگر ما كارهاي خوب انجام دهيم و ارزش‌هاي اسلامي را در زندگي خود محور قرار دهيم، خداوند، به پدر و مادر هم پاداش نيك عطا مي‌كند، زيرا آنها تلاش كرده‌اند و زمينة تربيت مذهبي ما را فراهم نموده‌اند. جامعه نيز از پدر و مادر به نيكي ياد مي‌كنند. وقتي ديگران كارهاي خوب ما را ببينند، مي‌گويند: خدا رحمت كند پدر و مادرش را كه چنين فرزندي تربيت نموده و تحويل جامعه داده‌اند. اگر پدر و مادر ما زنده باشند از احترام و ارزش اجتماعي نزد ديگران برخوردار مي‌شوند، و اگر فوت كرده باشند، باز هم دعاي خير مردم در حق آنان مستجاب خواهد شد. يكسري اعمال و وظايف مربوط به زمان بعد از فوت پدر و مادر است. وظايف ما در قبال پدر و مادر مخصوص زمان حيات آن‌ها نيست، بعد از وفات آنها نيز يكسري وظايفي داريم كه اگر آنها را رعايت كنيم، فرزند خوبي براي پدر و مادرمان خواهيم بود. در اينجا به برخي از آنها نيز اشاره مي‌كنيم: 7 . دعا كردن در حق پدر و مادر: اگر چه انسان مي‌تواند در زمان حيات پدر و مادر نيز دعا كند و از خداوند براي آنها طلب توفيق و سلامت كنداما بعد از مرگ، آنها بيشتر به دعاي خير ما نياز دارند. در روايات آمده است كه رسول خدا هرگاه دعا مي‌كرده، ابتدا پدر و مادرش را دعا مي‌نمود. همان‌گونه كه رضايت پدر و مادر در سعادت انسان مؤثر است، دعاي ما در حق پدر ومادر نيز هم براي آن‌ها و هم خود ما مفيد است و باعث بركت در زندگي ما مي‌شود. 8 . زنده نگه داشتن ياد و خاطره والدين؛ بعد از مرگ پدر و مادر مي‌توانيم از طريق مراسم سالگرد با ختم قرآن و ... ياد و خاطرة آن‌ها را زنده نگه داشته و نشان دهيم كه فرزند خوبي براي آن‌ها هستيم. 9 . انجام تكاليف شرعي و پرداخت بدهكاري‌هاي پدر و مادر؛ طبعاًَ انسان در زندگي خود بدهكاري‌هايي به مردم دارد، و يا برخي اعمال واجب او مانند نماز و روزه‌اش قضا شده، فرزند خوب آن است كه ديون و بدهكاري‌هاي پدر و مادر را پرداخت نموده و اعمال او را انجام دهد. 10 . انجام اعمال مستحبي به جاي پدر و مادر يا از سوي آن‌ها؛ دعا خواندن، زيارتنامه خواندن، نماز خواندن و... به جاي پدر و مادر مي‌تواند شاخص ديگري براي خوب بودن‌ فرزند باشد. بنابراين، اگر مي‌خواهيم فرزند خوبي براي پدر و مادرمان باشيم بايد هميشه ادب و احترام آن‌ها را نگه داشته و از دستورات و گفته‌هايشان اطاعت كنيم. حتي اگر با ما برخوردبدي كنند، باز هم به آنها احترام بگذاريم و رضاي الهي را از اين طريق به دست آوريم. هميشه كاري‌كنيم كه سبب افتخار و سربلندي آن‌ها باشد و مردم از آن‌ها به نيكي ياد كنند. اميد است با رعايت اين نكات بتوانيد فرزند خوبي براي پدر و مادرتان باشيد و زندگي سرشار از موفقيت و خوشبختي را كه آرزوي همه افراد به خصوص جوانان است پيش رو داشته باشيد.

شپش سر جیست

 تذکر مهم به دانش اموزان  پایه ششم  دبستان شهید عراقی  کرمانشاه

به علت شیوع بیماری شپش در سطح شهر کرمانشاه

  کلیه دانش اموزان  باید موهای سر خویش را با 

ماشین نمره 4 به تراشند

 

دلایل شپش سر و درمان

 

شپش موی سر

شپش سر چیست؟

شپش سر (Pediculus humanus capitis) نوعی حشره انگلی است که برروی سر، مژه و ابروها یافت می شود. شپش سر روزانه چندین بار از خون انسان استفاده کرده و نزدیک جمجمه انسان زندگی می نماید. هرچند شپش سر مشکلی خطرناک نیست، اما می تواند باعث خارش شدید و غیرقابل تحمل شود. برخلاف شپش بدن، شپش سر بعنوان عاملی برای انتقال بیماری ها از فردی به فردی دیگر، شناخته نشده است. شپش سر از طریق ارتباط نزدیک فرد با سایر افراد انتقال می یابد. آلوده بودن به شپش سر به این معنی نیست که فرد آلوده بهداشت را رعایت نکرده و یا زندگی آلوده ای دارد. بعضی از افراد در اثر خاریدن زیاد سر دچار عفونت پوستی می شوند. آنتی هیستامین ها به کاهش خارش کمک می نمایند.

دلایل ابتلا به شپش سر

شپش سر، موی برروی سر را آلوده می کند. تخم های کوچک شپش برروی سر شبیه به تکه های شوره سر بنظر می رسند، اما بجای ریختن از روی سر، صحیح و سالم برجای خود باقی می مانند. شپش سر تا 30 روز برروی بدن انسان زنده می ماند. تخم های این حشره بیشتر از 2 هفته برروی سر زنده می مانند. شپش سر به راحتی پخش شده و شیوع آنها بین کودکان مدرسه رو بیشتر می باشد. شپش سر در نواحی شلوغ شایع تر می باشد.

امکان ابتلا به شپش سر در صورت موارد زیر ممکن می باشد:

  • تماس نزدیک با فرد آلوده به شپش
  • تماس با لباس و یا رختخواب فرد آلوده به شپش
  • استفاده از کلاه، حوله، شانه، روسری و مقنعه فرد آلوده به شپش

علایم ابتلا به شپش سر

علایم ابتلا به شپش سر شامل:

  • خارش شدید و آزاردهنده سر
  • برجستگی های کوچک و قرمز برروی سر، گردن و شانه ها (برآمدگی ها ممکن است پوسته پوسته شده و یا ترشح داشته باشند)
  • ذره های سفید (تخم ها) برروی پایه ی موها که بسختی کنده می شوند

چگونه شپش سر مشخص می شود؟

دیدن شپش سر ممکن ات سخت باشد. نیاز به نگاه از نزدیک برای تشخیص آن می باشد. بعد از پوشیدن دستکش سر فردیکه فکر می کنید آلوده هست را زیر نور نگاه نمایید. نور خورشید و یا نور قوی درون خانه برای تشخیص شپش برروی سر مناسب است. استفاده از ذره بین کمکی بسیار بزرگ می باشد. درصورت یافت شپش برروی سر خود و یا کودکتان سریعا میبایست نسبت به درمان شپش اقدام نمایید.

تخم شپش موی سر
تخم شپش موی سر

درمان شپش موی سر

لوسیون ها و شامپو های حاوی 1 درصد پرمترین اغلب بخوبی اثر می کنند. مواد حاوی این دارو را می توان بدون نسخه پزشک تهیه نمود. اگر این محصولات اثر نکردند، پزشک برای شما داروهایی با قدرت بیشتر تجویز می نماید. همیشه داروها را دقیقا به همان شکل که تجویز می شوند مصرف نمایید. مصرف داروها به اشتباه و یا با مقدار زیاد باعث بوجود آمدن عوارض جانبی می شود. برای مصرف شامپوهای دارویی موارد زیر را رعایت نمایید:

  • سرتان را با آب شسته و خشک کنید
  • دارو را برروی مو و پوست سرتان بمالید
  • 10 دقیقه صبر نموده و سپس آنرا بشویید
  • 8 تا 12 ساعت بعد سرتان را برای موجود بودن شپش بررسی نمایید
  • اگر شپش فعال یافتید با پزشکتان برای درمانی دیگر مشورت نمایید

همچنین شما میبایست از شر تخم های شپش ها نیز خلاص شوید، بهمین منظور:

  • از محصولاتیکه به برداشتن تخم ها کمک کرده و باعث شل تر شدن آنها می شوند استفاده نمایید. بعضی از محصولات شستشوی ظرف به حل شدن چسب تخم ها کمک می نماید.
  • تخم های شپش را با شانه های ریز از سرتان جداکنید. قبل از استفاده از شانه های ریز، از روغن زیتون برروی سر استفاده کنید، اینکار به برداشتن راحت تر تخم ها کمک می کند.
  • شانه های آهنی با تیغه های ریز بسیار محکم تر و بهتر از شانه های پلاستیکی می باشند.
  • این کار را 7 یا 10 روز بعد نیز تکرار نمایید.

زمانیکه شپش را درمان می نمایید، همه لباس ها و ملحفه های خود را در آب داغ و بهمراه پاک کننده ها بشویید. اینکار نتنها به فرآیند درمان کمک می نماید، بلکه جلوی انتقال شپش سر به سایرین را نیز می گیرد. از پزشک خود بخواهید تا کسانیکه با شما در یکجا می خوابند و لوازم مشترکی دارند نیز بمنظور نیاز به درمان برای شپش بررسی نمایند.

چشم انداز بیماری

اغلب اوقات، شپش ها با درمان مناسب کشته می شوند. با اینحال اگر شما نتوانید منبع آلوده شدن خود را پیدا و برطرف نمایید، دوباره دچار شپش می شوید.

پیشگیری از آلوده شدن به شپش

هیچگاه با افراد مبتلا به شپش شانه، برس، گیره سر، کلاه، رختخواب، حوله و یا لباستان را مشترک نشوید. اگر فرزندتان دچار شپش شده، مطمئن مسئولین مدرسه را درجریان گزارید تا هم سایر کودکان آلوده را پیدا کرده و هم در مدت آلوده بودن فرزندتان وی به مدرسه مراجعه ننماید. همچنین در صورت نیاز مدرسه باید محیط های آلوده شده را نیز تمیز نماید.

نمونه سوالات ششم بصورت چهارگزینه ی

3- در کدام گزینه، اثر با نویسنده مطابقت ندارد؟

 

1)سند باد نامه- ظهیری سمرقندی 2)جایزه- محمد رضا جمشیدی

3)کیمیای سعادت- محمد غزالی 4)لظائف المواقف- غزلتی خلخالی

 

4- در شعر زنگ انشا شاعر شهدا را به چه چیزی تشبیه نکرده است؟

 

1)شقایق 2) خورشید 3)لاله 4)چراغ

 

5- در کدام بیت از مبالغه استفاده شده است؟

1)ای سرو بلند قامت ای دوست 2)به به که شمایلت چه نیکوست

3)ز سم ستوران در آن پهن دشت 4)زمین شد شش و آسمان گشت هشت

 

6- نهاد در مصرع اول بیت زیر کدام است؟

رشته ای در گردنم افکنده دوست می برد آنجا که خاطر خواه اوست

1)رشته ای 2)گردنم 3)افکنده 4)دوست

 

7- با توجه به معانی، املای کدام گزینه نادرست است؟

 

1)هواس: قوه ای که اشیاء را درک می کند2)بدرقه: مشایعت

3)غنیمت: سود 4)موزون)بادی که از سمت شمال می وزد

 

8- کدام گزینه با بقیه هم خانواده نیست؟

 

1)معلوم 2)معلول 3)علوم 4)معلم

 

9- کدام گروه با بقه ی گروه ها متفاوت است؟

 

1)معرف،عرفان،عارف 2)مشهد،شاهد،شهید 3)مکتب،کاتب،کتب 4)علم،دانش،آگاهی

 

10- بیت زیر چند بیت دارد؟

از آن پس نهاد از بر خاک، سر چنین گفت: کای داور داد گر!

1)1 2)2 3)3 4)4

 

11- خان هفتم رستم، مبارزه با چه کسی بود؟

 

1)اولاد دیو 2)ارژنگ دیو 3)دیو سپید 4)جادوگر

 

12- به بزرگ نمایی در بین حوادث برای افزودن تاثیر و قدرت سخن، چه می گویند؟

 

1)کنایه 2)تشبیه 3)ضرب المثل 4)مبالغه

 

 

مطالعات اجتماعی:

 

13- کدام گروه از انرژی های زیر در گروه سوخت های فسیلی قرار می گیرد؟

 

1)زغال سنگ، بنزین، انرژی خورشیدی 2)بنزین، نفت، زغال سنگ

3)انرژی بادی، زغال سنگ، نفت 4)انرژی باد، انرژی آبی، بنزین

 

14- کدام یک جزء نهاده ها در کشاورزی نیست؟

 

1)بذر 2)کود 3)خاک 4)سم

 

15- سامانیان در کدام شهر، کتابخانه ای عظیم بر پا کردند؟

 

1)بخارا 2)سمرقند 3)نیشابور 4)اصفهان

 

16- مهم ترین علت پیشرفت مسلمانان ............................ بود؟

  نمونه سوالات چهارگزینه یششم ابتدایی

نویسنده منصور فرجی دبستان شهید عراقی

1)تعالیم دین اسلام 2)ترجمه ی کتاب به زبان عربی

3)حمایت فرمانروایان از دانشمندان 4)پیشرفت صنعت کاغذ سازی

 

17- کدام مورد را خداوند در سرشت انسان ها فرار داده است؟

 

1)محبت کردن 2)مودب بودن 3)احترام گذاشتن 4)خوش اخلاق بودن

 

 

هدیه های آسمانی:

 

18- وجود هماهنگی و نظک موجود در پدیده های چهان نشانه ی چیست؟

 

1)بزرگی و عظمت جهان 2)منظم بودن پدیده های جهان

3)یگانگی خداوند 4)هر پدیده را یک نفر جداگانه اداره می کند

 

19- کدام یک از سوره های زیر در مورد جهان آخرت نیست؟

 

1)زلزال 2)تکویر 3)توحید 4)قیامت

 

20- خدا در قرآن کریم حضرت ابراهیم (ع) را چه نامیده است؟

 

1)انسان کامل 2)پدر خداپرستان 3)خاتم الاانبیاء 4)پدر آزادگان

 

21- شعار مرگ بر آمریکا و بر اسرائیل با کدام یک از موارد زیر هم حانی دارد؟

 

1)تولی 2)ولایت 3)امر به معروف 4)تبری

 

22- مفهوم ((سوره ی کافرون)) در رابطه با کدام یک از موارد زیر است؟

 

1)هماهنگی و نظم همه ی جهان 2)زندگی پس از مرگ

3)مبارزه با کافران 4)تنها خدا را پرستیدن

 

 

23- عبارت قرآنی((ومما رزقناهم ینفقون)) اشاره به کدام یک از صفات افراد مومن است؟

 

1)توکل 2)نماز خواندن 3)انفاق 4)شکر کزار بودن

 

24- وقتی پاسخ احتمالی برای یک واقعیت علمی مطرح می کنیم در کدام مرحله از روش علمی هستیم؟

 

 

1)جمع اوری اطلاعات 2)فرضیه سازی 3)نظریه سازی 4)نتیجه گیری

 

25- کدام یک از منابع زیر جبران نشدنی است؟

 

1)پشم گوسفند 2)چمن 3)نفت 4)نخ

 

26- در کدام مورد زیر هر دو ماده طبیعی هستند؟

 

1)نقره، مروارید 2)الماس، شیشه 3)پشم، بنزین 4)خاک، کاغذ

 

27- کدام یک از جملات زیر درست نیست؟

 

1)هسته ی داخلی حالت جامد دارد. 2)هسته ی خارجی حالت مذاب دارد.

3)گوشته ی زیرین حالت جامد دارد 4)خمیر کره شامل پوسته و قسمت جامد گوشته

است.

 

 

 

28- کدام یک از مواد زیر طبیعی هستند؟

 

1)بنزین 2)قیر 3)پلاستیک 4)نفت خام

 

29- کدام یک از موارد زیر از ویژگی های فلز نمی باشد؟

 

1)رسانای جریان برق هستند. 2)چکش خوار نیستند.(شکل پذیر نمی باشند)

3)رسانای خوبی برای گرما هستند. 4)فلزات را میتوان شکل داد و به شکل سیم در آورد

واحدهای شمارش برای پایه ششم

6 - واحد شمارش گواهینامه : فقره
7 - واحد شمارش درب و پنجره : عدد
8 - واحد شمارش مغازه، خانه و باغ : باب
9 - واحد شمارش قاشق، چنگال، رختخواب : دست
10 - واحد شمارش درخت : اصله
11 - واحد شمارش پتو ، فرش : تخته
12 - واحد شمارش پارچه : توپ
13 - واحد شمارش تفنگ : قبضه
14 -واحد شمارش کاغذ : بند
15 - واحد شمارش مجله و کتاب : جلد
16 -واحد شمارش هواپیما و کشتی : فروند
17 - واحد شمارش سگ و پلنگ : قلّاده
18 - واحد شمارش گل و آهن آلات : شاخه
19 - واحد شمارش دایره، جهت، زاویه : درجه
20 - واحد شمارش چک بانکی : فقره
21 - واحد شمارش ماشین آلات، خودرو (اتومبیل)، تلویزیون و یخچال : دستگاه
22 - واحد شمارش گوسفند و گاو : رأس
23 - واحد شمارش پنبه : عدل
24 -واحد شمارش حمام : واحد
25 - واحد شمارش نان : قرص
26 - واحد شمارش قنات و چاه : رشته
27 - واحد شمارش عکس : قطعه
28 - واحد شمارش فیلم عکاسی و لاستیک : حلقه
29 - واحد اندازه گیری سرما و گرما : سانتی گراد
30 - واحد اندازه گیری راه : کیلومتر
31 - واحد اندازه گیری حجم آب : مترمکعب
32 - واحد اندازه گیری بنزین، نفت و گازوئیل : لیتر
33 - واحد اندازه گیری سرعت و جهت وزش باد : بادنگار
34 - واحد اندازه گیری سرعت باد : بادسنج

طرح درس  ریاضی ششم دبستا ن شهید عراقی معلم منصور فرجی

طرح درس ریاضی ششم ابتدایی مربوط به درس مختصات.

ردیف

   

هدفکلی درس

آشنایی دانشآموزانبادومحورافقیوعمودیوصفحه ی مختصات

 

 

هدف های رفتاری درس

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دانش آموزان :

با مفهوم محور های عمودی وافقی در صفحه ی مختصات آشنا می شوند(دانشی )

محور های مختصات را رسم می کنندویا نشان می دهند(کاربرد)

دلیل اینکه در چه مکانی محور های افقی وعمودی به هم می رسند را شرح می دهند(درک وفهم).

از طریق محور مختصات شکل های مثلث ومربع ومستطیل را رسم می کنند(ترکیب )

اشکال هندسی را روی محور تطبیق می دهند (ارزش گذاری )

به کار گروهی وهمکاری نمودن با یکدیگر علاقه نشان می دهند. (درونی شدن)

به مقایسه ی محور های افقی وعمودی می پردازند.(ارزشیابی )

مختصات یک نقطه در صفحه ی مختصات را به دست می آورند.

کشف رابطه های بین مختصات راس های شکل های گوناگون در صفحه ی مختصات

باانتخابراهبردرسمشکلبتوانندمسئلههاراحلنمايند. راههایحلمسئلهرابرایرسيدنبهپاسخمناسب،مرحلهبهمرحلهطینمايند.

کاربردرسمشکلومنحصرااستفادهازرسمنماد(کروشه)دراينراهبردرادرکنمايند.

بااستفادهازاشياسادهوقابلدسترسبهصورتنمادیودستورزیاينراهبردراانجاممی دهند..

 

 

ابزار ووسایل آموزش

 

 

کتابرياضیششم- رایانه وویدیو پروژکشن بر چسب امتیاز کاغذرنگیوسفيد- مدادرنگیقيچی- ماژیک های رنگی خطکشپرگار گج رنگی ، موزائیک های کلاس ، برگ های شطرنجی

 

 

 

 

محور های تلفیقی درس

این درس با دروس زیرمرتبط است:-درس هنر در هنگام رسم شکل ورنگ آمیزی

-درس بنویسیم در هنگام نوشتن درس مهارت های زندگی

در ارتباط با هوش های گاردنر بخصوص هوش های بین فردی ، درون گروهی وهوش فضایی

 

رویکردهاو روشهای

تدريس

رویکرد :چند حسی وفعالیت محورو روشاکتشافی،روشمشارکتیوگروه،- - وفردی روشپرسشو پاسخ ، سبکدستورزی،تصویریوکلامیجهتیادگیریدانشآموزان،بهرهگیریازروشنمایشی،مکاشفهای , وتوضیحی

 

دانستنی های اولیه

در پایههايقبليدانشآموزانبامفاهیمزیرآشناهستند. :

اشکال هندسی ونمودار ستونی نمودار خطی ومحور اعداد ونمايشاعدادکسری روی محور

 

مدل کلاس

با توجه به فضای فیزکی کلاسی از مدل چینش نعل اسبی استفاده می شود.

زمان

فعاليت

هایقبل

ازتدرس

۱- شروعبانامخداوسلامواحوالپرسی

۲- حضوروغياب، بیان تقویم و خواندن جمله ی مثبت وپیام قرانی

۳- رسيدگیبهوضعيتجسمانیوروانیدانشآموزان

۴- بررسیتکاليفدانشآموزان

5

ارزشيايی

تشخيصی

1- واحد های مختلف سطح رانام ببرید ؟ 2- واحد های طول را نام ببرید.؟

 

3

گروه بندی

با جهت های راست وچپ وبالا وپایین بچه ها را گروه بندی می کنیم هم جهت ها در یک گروه قرار می گیرند.

 

3

ارزشیابی رفتار ورودی (پرسش های ملاکی )

 

بچه ها در سال های گذشته محوری داشتیم که جمع وتفریق روی آن انجام می دادیم اسمش چه بود؟ نمودار خطی را چگونه رسم می کردیم ؟

 

2

 

 

فعالیت های معلم

فعالیت های فراگیران

 

ايجاد

انگيزهو

نحوهارائه

تدريس

آموزشکلامی: ايجادانگيزه:

دانشآموزانعزيز:1- چند حرکت ورزشی در جهات مختلف انجام می دهیم 2-با گج

دو محور افقی وعمودی را روی کف کلاس رسم می کنیم . یک دانش آموز در یک نقطه قرار می گیرد وبا نمایش حرکت بچه ها روی موزائیک های کلاس مثلا 3 موزا ئیک برو جلو و 5 موزائیک برو بالا به دانش آموز میرسد (دستورزی) تشویق گروهی

به هدام از گروه ا چند برگ کاغذ شطرنجی می دهیم.

از همه ی گرو ه ها می خواهیم به اسلاید شماره 2 توجه کنند و نمایند ه ی هر گروه نظرات خود را بیان کنند وپرسش های پرسیده می شود 1-چند محور داریم ؟2-محل حرت محور ها چه نام دارد ؟(اشاره به مسافرت از جای به جای دیگر )توضیحات تکمیلی را از روی اسلاید درس برای فرگیران خوانده می شود.

مسافرت ما بایک وسیله که در آن دوغذا یادوعدد درآن قرار دارد انجام می شود(کلامی )

در این موقع اسلاید شماره 3را پخش می کنیم (تصویری)بچه ها از این به بعد عد مربط به محور افقی را در کجا؟ وعد د مربوط به محور عمودی درکجا می نویسیم .

از هر گروه می خواهیم در برگه ی خود محور های مختصات را رسم کنند با مدادرنگی به گروه های دیگر نشان می دهیم .

با توجه به اسلاید شماره 4 از هر گروه می خواهیم نقطه های مشخص شده درشکل مستطیل را تعین کنند (تصویری کلامی دست ورزی ) تشویق فراگیران

بعد اسلاید شماره 5 واز هر گروه می خواهیم که مختصات یک نقطه را به دست آورند. به نماینده ها می گوییم جواب های همدیگر بررسی کنند.(تعامل گروهی )

با توجه به اسلاید شماره 6 وباتوجه به نقاط داده شده وبارسم نقاط به چه شکلی به دست می آید.؟(دست ورزی ،کلامی ،تصویری )

با توجه به اسلاید شماره ی 7 هر گروه مختصات یک رأس مربع به دست آورند.

 

 

 

 

فراگیرا ن حرکات ورزشی را انجام می دهند.

 

 

یکی از بچه ها به راست وبعد به سمت بالا حرکت می کند به دانش آموز ایستاده در یک جا می رسد

 

 

 

 

 

 

نماینده هر گروه با توجه به اسلاید پخش شده اظهار نظر می کنند.

فراگیرا ن جواب می دهند دومحور

مبدأ حرکت جایی راحرکت کردیم مبدا مختصات گفته می شود.

 

 

فرگیرا ن در گفتگو مشارت دارند

 

فراگیرا به اسلاید توجه می کنند

در بالا

در پایین

 

هر گروه با مشورت خود محور های مختصات را با استفاده از مداد رنگی وبا مشورت هم رسم می کنند.

هر گروه با توجه به رنگ اعلام شده با مشورت عدد های نقاط مشخص شده را پیدا می کنند ونماینده گروه آن را نشان می دهد

 

هر گروه مختصات نقطه را اعلام ودر صورت درست بودن سفیرا ن هر گروه به گروه ها یدیگر سر می زنند.

 

هرگروه در برگه ی خود نقطه ها به دست آورده ونقاط به هم وصل وشکل مثلث را به دست می آورند.

 

هر گروه بامشورت هم مختصات نقطه ئیمورد نظر را به دست می آورند

 

 

 

 

25

فعالیت های تکمیلی

نمایش بازی رایانه ای از طرق ویدیو پروژکشن به همی اری وهمکاری فراگیران فراگیران

4

جمع بندی ونتیجه گیری

با توجه به اسلاید شماره 8 جمع بندی ونکاتی در مورد بقیه ی جهات هم یادآوری می شود.

3

ارزشيابی

پايانی

متناسببازمانباقيمانده،مسئلههايیخارجازکتابجهتتشخيصيادگيریدانشآموزانمطرحمی نماييموازآنانمیخواهيم

3

تعین تکليف و

دعای پایانی

ازآنانمیخواهيمتمرينهایمربوط به صفحات 144 و145 درمنزلحلنمايند

دانش آموزان  دبستان شهید عراقی کرمانشاه

به  وبلاگ خودتان خوش امدید  واز مطالب علمی ودرسی پایه ششم امیدوارم نهایت استفاده را ببرید منتظر مطالب جدید باشید

جناب آقایان دانش آموزان  شماهم خوش آمدید

جناب آقای  سهپرعباسی ممنون نسبت به  فکرو نگاه زیبا یت

جناب آقای عرفان نیکان نسبت به  نمره امتحان علوم  شما  بسیار خرسند شدم  در قسمت نظر دهید نتیجه  هر آزمون  خود اعلام بفرمایید

جناب آقای عبداللهی  عزیزم ممنونت

  تفکر وبژوهش نویسنده منصور فرجی دبستان جامی ناحیه یک کرمانشاه

به نام خداوند

نویسنده منصور فرجی دبستان عراقی ناحیه یک کرمانشاه

 

تفکر و پژوهش

براي اينكه دانش آموزان خوب تربيت شوند و افراد مفيدي در آينده باشند بايد متفكر، خلاق، نقاد و داراي بينش علمي باشند. اين امر تنها در سايه انتقال اطلاعات به ذهن شاگردان حاصل نمي‌شود بلكه در برنامه‌هاي مدارس بايد روش‌هايي گنجانده شود كه از طريق آن‌ها دانش‌آموزان قابليت‌هاي چگونه آموختن را از طريق نظم فكري بياموزند و در زندگي روزمره خود به كار برند و با توجه به نقش اساسي محيط‌هاي آموزشي و روش‌هاي حاكم بر آن‌ها، بايد به صورتي سازماندهي شوند كه دانش‌آموزان را به جاي ذخيره‌سازي حقايق علمي با مسائلي كه در زندگي واقعي با آنها مواجه مي‌شوند درگير سازند.

ماهيت  و تعريف تفكر:

بسياري از دانشمندان انسان را حيوان متفكر مي‌دانند و تفكر را فصل مميز انسان و حيوان قرار مي‌دهند. هرچند پاره‌اي از آزمايش‌ها نشان مي‌دهد كه تفكر در سطح پايين و ابتدايي آن در ميان بعضي از حيوانات ديده مي‌شود ولي تفكر اساسي مخصوص انسان است و علاوه بر جنبه فرهنگي طبيعت انسان اين خصوصيت نيز انسان را از ساير حيوانات مشخص و ممتاز مي‌سازد.

جان ديويي در كتاب چگونه فكر مي كنيم درباره مفهوم تفكر مي‌گويد: عملي است كه در آن موقعيت موجود، موجب تاييد يا توليد واقعيت‌هاي ديگر مي‌شود، يا روشي است كه در آن باورهاي آينده بر اساس باورهاي گذشته پايه گذاري مي‌گردد.

شريعتمداري در كتاب روانشناسي تربيتي خود تفكر را جرياني كه در آن فرد كوشش مي‌كند مشكلي را كه با آن رو به رو شده مشخص سازد و با استفاده از تجربيات قبلي خويش به حل آن اقدام نمايد  تعريف مي‌نمايد.

اهميت و ضرورت:

يادگيري از طريق شرطي سازي (كه مد نظر رفتارگرايان است) يك يادگيري سطحي است و با يادگيري از طريق درك و فهم و بصيرت كه بر محور تفكر قرار دارد، قابل تلفيق نيست. تفكر پايه ادراك و يادگيري را تشكيل مي‌دهد. فهم و ادراك اساسي هر چيز، نتيجه تفكر درباره آن چيز است.

پيشرفت انسان در زمينه علمي، ادبي، هنري، اخلاقي و معنوي همه در نتيجه تفكر انديشمندان حاصل شده است و حل مشكلات زندگي، اجتماعي و … در سايه تفكر و تعقل صورت مي‌گيرد.

ويژگي‌هاي ذهني افراد متفكر:

1- ترديد منطقي‌: معمولا امور را با ترديد مي نگرد و بدون ترديد از پذيرش افكار و عقايد خودداري مي‌نمايد.

2- كنجكاوي شديد.

3- فهم عميق: به معرفت سطحي قناعت نمي‌كند و ژرف انديشي خاصي در مطالعات او به چشم مي‌خورد.

4- ديد وسيع: غالباً امور را در سطح گسترده‌تري مورد مطالعه قرار مي‌دهد.

5- سعه صدر.

6- ترقي طلبي: از ركود و توقف رنج مي‌برد.

7- فروتني.

8- وحدت رويه شخصيتي هماهنگ و واحد دارد.

9- اتكا به نفس.

10- طرفداري از ارزش‌هاي انساني

مقايسه آموزش به روش سنتي با آموزش تفكر گرايانه:

در آموزش سنتي، فعاليت اصلي كلاس بر عهده معلم است و معلم فعالانه به ارايه اطلاعات و دانش سازمان يافته مي‌پردازد و در صدد است تا آنها را به ذهن شاگردان منتقل كند و دانش‌آموزان منفعلانه بايد اطلاعات مورد نظر را حفظ كرده و در زمان ارزشيابي به خاطر آورده و پاسخ دهند. در اين روش تاكيد بر محتواي درس است و اغلب كتاب درسي و معلم منبع اطلاعاتي محسوب مي‌شوند. ولي در آموزش براي متفكر بار آمدن دانش‌آموز معلم نقش راهنما و تسهيل‌گر را دارا بوده و دانش‌آموزان فعالند و در پي كسب اطلاعات از منابع ديگري علاوه بر معلم و كتاب درسي هستند. همچنين به جاي تاكيد بر محتوا بيشتر بر روش تاكيد دارند و حجم اطلاعات دريافتي در درجه اول قرار ندارد و لزومي به حفظ كردن مطالب درس بدون درك و فهم آنها نيست.

عوامل بستر ساز تفكر:

الف- دانش:

اگر فرد درباره چيزي كه مي‌خواهد بيانديشد، ادراك يا دانشي نداشته باشد قادر به تفكر و تجزيه و تحليل آن موضوع نخواهد بود و به همين دليل درباره هر  موضوعي كه مي‌خواهيم بايد دانش‌آموزان راجع‌به آن فكر كنند البته بايد راجع‌به آن اطلاعاتي ارايه كنيم و در غيراين صورت لازم است اين اطلاعات يا منابع و راه‌هاي  كسب آنها را  به شاگردان بگوييم و با آنها آشنا كنيم.

ب‌- منش:

بايد دانش‌آموزان كم كم به اين روحيه و ديد برسند كه بايد با ترديد منطقي به مسائل نگاه كنند و درباره هر موضوعي بدون تعصب و گرايش خاصي عمل كنند.

ج- اقتدار:

گرايش انتقادي معمولا مورد توجه يا پذيرش قرار نمي‌گيرد. متفكران منتقد اهل مباحثه و پر سر و صدا هستند. آنان در واقع ماشين جامعه را به حركت در مي‌آورند و به سختي مي توانند بين خطوط كاوشگري و خطر كردن گام بردارند.

در كلاس درس هم بايد براي شاگردان اين اطمينان حاصل شده باشد كه اگر مطلبي را بر خلاف نظر معلم يا كل كلاس ابراز داشتند و از آن  حمايت كردند مشكلي براي آنان به وجود نمي‌آيد و در بحث، همه شاگردان به صورت منطقي به ارايه نظرها و ديدگاه‌هاي خود مي‌پردازند و كسي به خاطر عقيده يا نظري مورد ملامت قرار نمي‌گيرد. بايد كم‌كم شاگردان  به اين سطح برسند كه اگر در جمعي نظري مخالف آن‌ها داشتند ابراز كنند و با دليل از آن دفاع كنند.

نحوه سازماندهي كلاس درس به منظور تشويق تفكر:

الف- ايجاد تعادل بين محتوا و فرايند تدريس:

اگر تلاش معلمان در فرايند ياددهي – يادگيري تمام كردن كتاب درسي و آماده كردن شاگردان براي آزمون نهايي باشد اين روش از ديگر فعاليت‌هاي آموزشي از جمله پرورش تفكر، در كلاس جلوگيري مي‌كند.

ب- ايجاد تعادل بين سخنراني و كنش متقابل:

معلم بايد از طريق تشويق  مباحثه و پرسش و با استفاده از ديگر روش‌هاي مناسب براي تبادل انديشه در كلاس درس، بين سخنراني خود و كنش متقابل دانش‌آموزان تعادل ايجاد كند.

ج- سازماندهي و طراحي فضاي كلاس:

فضاي آموزشي در پرورش مهارت‌هاي تفكر انتقادي نقش بسيار ارزنده‌اي دارد. سازماندهي و آرايش كلاس درس به منظور ايجاد فضايي براي تعامل بسيار دشوار اما مفيد و موثر است كه در ذيل به پنج نكته اساسي كه موثرتر شدن اين امر اشاره دارد پرداخته مي‌شود:

1- هر جلسه را با طرح يك مساله شروع كنيد:

در ابتداي شروع هر درس تدريس را با يك سوال يا مساله جذاب شروع كنيم كه باعث جلب توجه دانش‌آموزان به درس مورد نظر گردد.

2-براي تشويق شاگردان به تعمق از سكوت استفاده كنيد:

علاوه بر روش‌هاي حل مساله، بحث و گفتگو و حتي تبادل پر شور عقايد، سكوت هم مي‌تواند به رشد تفكر انتقادي كمك كند.

3- فضاي كلاس طوري مرتب شود كه باعث كنش متقابل شود:

شرايط فيزيكي كلاس درس در ايجاد محيطي مناسب براي تفكر انتقادي بسيار حايز اهميت است. فضاي كلاس درس بايد طوري طراحي شود كه تبادل انديشه را تسهيل كند. قرار دادن صندلي‌ها و ميزها در صف مستقيم و پشت سر هم، تبادل انديشه و تفكر جمعي دانش‌آموزان را غير ممكن مي‌سازد. معلم‌ها با استفاده از تخيل و اندكي تلاش مي‌توانند وضعيت فيزيكي كلاس درس را اصلاح و فضايي ايجاد كنند كه باعث تبادل افكار دانش‌آموزان شود.

در كلاس‌هاي كوچك و كم جمعيت مي‌توان ميزها و صندلي‌ها را به صورت نيم دايره، دايره، چهارگوش يا به شكل (U) يا (نعل اسبي) مرتب كرد. در كلاس‌هاي بزرگتر هم مي‌توان شاگردان را به گروه‌هاي كوچك تقسيم كرد. در اين گونه سازماندهي كلاس، هدف اصلي اين است كه دانش‌آموزان يكديگر را ببينند و با يكديگر به مباحثه و فعاليت بپردازند.

4-در صورت امكان به وقت كلاس بيفزاييد:

تفكر زماني پرورش مي‌يابد كه دانش‌آموزان فرصت كافي براي تعمق و تفكر داشته باشند. كلاس درس با زمان محدود براي پرورش تفكر مفيد و موثر نخواهد بود و كلاس‌هاي طولاني براي آموزش فنون تفكر انتقادي بسيار بهتر و موثرتر از كلاس‌هاي كوتاه مدت است: از اين رو، معلمان بايد در صورت كمبود وقت تلاش كنند بر وقت كلاس بيفزايند تا دانش‌آموزان فرصت بررسي، تبادل انديشه و تجزيه و تحليل اطلاعات را بيابند.

5- محيطي پذيرا ايجاد كنيد:

تلاش براي تشويق دانش‌آموزان به بحث و تبادل انديشه به محيطي پذيرا نياز دارد؛ يعني جايي كه هم دانش آموزان در آن احساس امنيت كنند و هم معلمان بتوانند به يكديگر اعتماد و اطمينان نمايند. معلمان بايد با دقت و احترام به اظهار نظرهاي دانش‌آموزان گوش دهند. آنان مي‌توانند به طور مستند و معقول اظهارات نادرست دانش‌آموزان را رد كنند، اما هرگز نبايد خود دانش‌آموزان را طرد نمايند يا مورد سرزنش قرار دهند. معلمان بايد براي اظهارات غلط يا درست دانش‌آموزان در فرآيند بحث و تبادل انديشه ارزش يكساني قائل شوند؛ زيرا محصول انديشه آنان است و زمينه‌اي براي انديشه مجدد و بويايي تفكرشان فراهم مي‌سازد.

نتيجه گيري:

با توجه به تحولات شگرفي كه در علوم و فناوري اطلاعات حاصل شده  و نظريه‌ها و رويكردهاي جديدي كه نسبت به علم و روش‌هاي آموزش آن مطرح شده است متخصصان تعليم و تربيت از تاكيد بر محتواي دروس دست برداشته‌اند و اكنون بر روش و نگرش علمي در فرايند ياددهي – يادگيري تاكيد دارند. يادگيري روش علمي و كسب نگرش‌هاي علمي با روش‌هاي سنتي امكان‌پذير نيست و بايد به جاي آنها از روش‌هاي جديد استفاده نمود. معلمان عزيز و گرامي نيز كه در اين خصوص پرچم‌دار محسوب مي‌شوند بايد با اين گونه روش‌ها و رويكردها آشنا بوده و از آنها در اداره ي كلاس و آموزش دروس گوناگون استفاده نمايند. همكاران عزيز با توجه به شرايط كلاس و تجارب خود مي توانند به نحو بهتر و شيوه‌ هاي جذاب تري  در دروس گوناگون از اين روش استفاده كنند.

 

منابع:

1- سيف، علي‌اكبر (1379)؛ روانشناسي پرورشي (روانشناسي يادگيري و آموزش)؛تهران: آگاه.

2- شريعتمداري، علي (1382)؛ روانشناسي تربيتي؛ تهران: اميركبير.

3- شريعتمداري، علي (1380)؛ نقد و خلاقيت در تفكر؛ تهران: مركز نشر پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي.

کار و فن آوری نویسنده منصور فرجی معلم  دبستان شهید عراقی  کرمانشاه ناحیه یک

کار و فن آوری 

فناوری (تکنولوژی) شیوه و شگرد ساخت و کاربرد ابزار، دستگاه‌ها، ماده‌ها و فرایندهایی است که گره گشای دشواری‌های انسان است. فناوری یک فعالیت انسانی است و از همین رو، هم از دانش و هم از مهندسی دیرینه تر است.

بر این پایه واژه فناوری اغلب به نوآوری‌ها و نوابزارهایی اشاره دارد که از اصول و فرایندهای تازه یافتهٔ دانشی بهره می‌گیرند. از این رو مقولهٔ فناوری ممکن است در بدو مواجهه عجیب و محیر العقول جلوه کند. لیکن چنین نیست. حتی نوآوری‌های بسیار کهن مانند چرخهم نمونه‌هایی از فناوری بوده و به شمار می‌روند. از مصداقهای فناوری نزد قدما فوت کوزه‌گری بوده‌است.

فناوری همان تسلط و تبحر انجام کار است، فناوری توانایی انجام کار در تمامی سطوح و زمینه‌ها است. یعنی طراحی، ساخت، استفاده، تعمیر و نگهداری و تحقیق و توسعه و غیره می‌باشد.

امروزه بسیاری از فناوری‌ها در نتیجه پژوهش به دست می‌آیند و پژوهشگاه‌های فناوری زیادی در سراسر جهان بر پا شده‌است. تکنولوژی به معنای اصلی حداکثر استفاده از کمترین امکانات موجود می‌باشد.

در کتاب مبانی و مدیریت فناوری اطلاعات [۱] آمده است:

  • فناوری یعنی تکنولوژی، که از دو لغت یونانی techne و logia تشکیل شده‌است که اولی به معنی هنر و دومی به معنی علم ودانش است.
  • فناوری به معنی کاربرد منظم معلومات علمی و دیگر آگاهی‌های نظام‌یافته برای انجام وظایف علمی است.
  • فناوری را می‌توان کلیهٔ دانش‌ها، فرآیندها، ابزارها، روش‌ها و سیستم‌های به کار رفته در ساخت محصولات و ارائهٔ خدمات تعریف کرد.
  • فناوری کاربرد عملی دانش و ابزاری برای کمک به تلاش انسان است.
  • یونیدو فناوری را کاربرد علوم در صنایع با استفاده از رویه‌ها و مطالعات منظم می‌داند
  • فرهنگ لاروس، فناوری را مطالعهٔ ابزارها، شیوه‌ها و روش‌های مورد انتظار و مورد استفاده در حوزه‌ها گوناگون صنعت می‌داند.
  • فناوری مجموعه‌ای از فرآیندها، روش‌ها، فنون، ابزار، تجهیزات، ماشین‌آلات و مهارت‌هایی است که توسط آن‌ها کالایی ساخته شده و یا خدمتی ارائه می‌گردد.
  • فناوری عبارت است از کاربرد علوم در صنایع با استفاده از رویه‌ها و مطالعات منظم و جهت‌دار.
  • علام با مطالعهٔ طبیعت به بررسی رفتارهای طبیعی و فیزیکی پرداخته و به دنبال کشف پدیده‌ها است و در حالی‌که فناوری با به کارگیری ایده‌ها و دستاوردهای علمی، خدمات و کالای مورد نیاز بشر را ارائه می‌کند.
  • فناوری عامل تبدیل منابع طبیعی، سرمایه و نیروی انسانی به کالا و خدمات است که عناصر متشکله و یا ارکان آن عبارت است از: سخت‌افزار، انسان افزار یا نیروی انسانی متخصص، فناوری متبلور در اسناد و مدارک یا اطلاعات، سازمان‌ها یا نهادافزار.[۲]


تکنولوژی یا فناوری به معنای کاربرد منظم معلومات علمی و دیگر آگاهی‌های نظام یافته برای انجام وظایف عملی است. به بیان ساده تر، تکنولوژی کاربرد عملی دانش و ابزاری برای کمک به تلاش انسان است و تأثیر بسزایی بر توسعه جوامع بشری دارد.

 

 

این یک نوع  فناوری است

 

تعریف فناوری اطلاعات

فناوری اطلاعات عبارتست از کاربرد رایانه‌ها و دیگر فناوری‌ها برای کار با اطلاعات. در اینجا هر گونه فناوری اعم از هر گونه وسیله یا تکنیک مد نظر است. عموماً در فناوری اطلاعات به اشتباه، کار با اطلاعات تنها از طریق فناوری‌های رایانه و ارتباطات و محصولات مرتبط مد نظر قرار گرفته است.

باید توجه داشت که واژه فناوری عبارتست از مطالعه چگونگی استفاده از ساخته‌های بشری در دستیابی به اهداف و مقاصدی مانند ارائه محصولات و خدمات؛ این واژه تنها به خود مصنوعات بشری اشاره نمی‌کند.

IT اصطلاحاتی است كه همه فرم های مختلفی را كه برای ایجاد ، ذخیره ، تبادل و استفاده از اطلاعات در فرمهای مختلف ( اطلاعات تجاری ، مكالمه ، تصاویر ساكن ، سینما ، نمایش های چند رسانه ای و فرم های دیگری شاید هنوز به فكر خطور نمی كند.( این تكنولوژی اغلب انقلاب اطلاعات نامیده می شود.

کاربرد‌های فناوری اطلاعات

▪ سیستم‌های اطلاعات

▪ کار با رایانه به صورت شخصی

▪ علم و پژوهش

▪ کنترل فرایند یا وسیله

▪ آموزش

▪ طراحی با کمک رایانه

▪ هوش مصنوعی

سیستم اطلاعات و فناوری اطلاعات

یک سیستم اطلاعات سیستمی برای پردازش، ذخیره، تحلیل، و اشاعه اطلاعات در دستیابی به یک مقصود مشخص است. سیستم اطلاعات حتماً نباید رایانه‌ای باشد یا از دیگر فناوری‌ها استفاده کند اگر چه امروزه استفاده از رایانه در سیستم‌های اطلاعات گریزناپذیر است. یک کابینت نگهداری پرونده‌ها یک سیستم اطلاعات در شکل ابتدایی است. سیستم‌های اطلاعات حوزه‌ای متفاوت از فناوری اطلاعات است اگر چه هر دو با اطلاعات سر و کار دارند.

اگر طبق تعریف سیستم‌های اطلاعات ، فرایندهای جمع‌آوری، سازماندهی، ذخیره، بازیابی و اشاعه اطلاعات مد نظر باشد آنگاه سیستم‌های اطلاعات حوزه‌ای وسیع‌تر از فناوری اطلاعات است چرا که فناوری اطلاعات به نحوه استفاده از فناوری‌ها در انجام فرایندهای فوق معطوف می‌شود در حالیکه سیستم‌های اطلاعات به چیستی و چگونگی، مسائل و ابعاد سیاسی، اقتصادی، فنی و ملاحظات امکانپذیری، طراحی و مدیریت سیستم موردنیاز می‌پردازد. اگر خود را محدود به سیستم های اطلاعات نکنیم آنگاه سیستم های اطلاعات و فناوری اطلاعات دو حوزه جدا از هم هستند.

فناوری اطلاعات و علوم رایانه

تفاوت‌های فناوری اطلاعات و علوم رایانه را می‌توان در دو سطح حرفه‌ای و آموزشی به شکل زیر بیان کرد:

سطح حرفه‌ای

متخصصان علوم رایانه به ساخت و تعمیم فناوری تمایل دارند در حالیکه فناوران اطلاعات به کاربرد فناوری در حل مسائل واقعی علاقه‌مندند.

متخصصان علوم رایانه معطوف به خود رایانه هستند و اینکه چگونه کار می‌کند در حالیکه فناوران اطلاعات به رایانه به عنوان ابزاری برای حل مسائل نگاه می‌کنند.

فناوران اطلاعات نیاز به فناوری را تعیین می‌کنند در حالیکه متخصصان علوم رایانه فناوری مورد نیاز را تولید می‌کنند.

سطح آموزشی

در علوم رایانه تأکید بیشتری نسبت به فناوری اطلاعات بر برنامه‌نویسی است.

فناوران اطلاعات نرم‌افزارهای کاربردی تولید می‌کنند اما سبک برنامه‌نویسی متفاوت از علوم رایانه است. پروژه فناوری اطلاعات عموماً شامل کنار هم قراردادن اجزاء در محیط برنامه‌نویسی سطح بالا و ایجاد رابط کاربر برای کار با آن اجزاست. نرم افزارهای متخصصان علوم رایانه شامل برنامه‌های بزرگتر است که به شکل سنتی نوشته می‌شوند و تمرکز بر معماری نرم‌افزار و موضوعات الگوریتمی است.

علوم کامپیوتر به ریاضیات بیشتر وابسته است چرا که تعمیم فناوری های تولید شده نیازمند یک پایه ریاضی است.

برنامه آموزشی علوم کامپیوتر عمیق‌تر است از این جهت که پیش‌زمینه‌های بیشتری برای سطوح متوسط و پیشرفته می‌خواهد. فناوری اطلاعات پیش‌زمینه کم‌عمق‌تری می‌خواهد که از این طریق امکان انتقال دانشجویان به رشته فناوری اطلاعات از دیگر رشته‌های اصلی را امکان‌پذیر می‌سازد.

فن آوری اطلاعات

تكنولوژی اطلاعات یكی از فاكتورهای مهم پیشرفت در قرن بیست و یكم می باشد .IT موجب ایجاد دگرگونی و تحول در روش های زندگی ، آموزش ، كار و بازی خواهد شد .پیشرفت های مربوط به محاسبات كامپیوتر و تكنولوژی ارتباطات ، زیر ساخت های جدیدی برای تجارت ، پژوهش های علمی و فعالیت های اجتماعی ایجاد می كند.این زیر ساخت گسترش داده شده ابزارهای جدیدی را برای ارتباط داشتن با سراسر دنیا و كسب علم ودریافت اطلاعات به ما ارائه می دهد . تكنولوژی اطلاعات به ما كمك خواهد كه بدانیم چه طور محیط اطراف مان را تحت تاثیر قرار دهیم و چطور از آن بهتر مراقبت كنیم .IT وسیله ای برای رشد اقتصاد است .IT محل كار را جذابتر ، كیفیت مراقبتهای پزشكی را بهبود و دولت را مسئولیت پذیرتر و در دسترس تر برای برآوردن نیازهای شهروندان می كند.

تفاوت فن آوری اطلاعات و فن آوری اطلاعات و ارتباطات چیست

تفاوت فن آوری اطلاعات IT و فن آوری اطلاعات و ارتباطاتICT  چیست فناوری اطلاعات  Information Technology   ؛ عبارتست از کاربرد رایانه‌ها و دیگر فناوری‌ها برای کار با اطلاعات که می تواند  شامل تمام دانش ؛ فن آوری و تکنولوژی که به  سازماندهی، ذخیره، بازیابی ؛ تحلیل و پردازش اطلاعات منجر شود

اما وقتی علوم مربوط به برق ، الکترونیک و مخابرات و در مجموع فن آوری و تکنولوژی انتقال اطلاعات به مجموعه فن آوری اطلاعات افزوده شود ؛ این فن آوری کمی گسترده تر و توانمند تر می شود به عبارتی می توان علاوه بر جمع آوری ؛ ذخیره ؛ بازیابی و تحلیل اطلاعات به انتقال آن هم دست زد ؛ موضوعی که در اینترنت اتفاق می افتد ؛ یعنی اطلاعات وبلاگ ما در یک جا مانند میزبان سرویس وبلاگ ذخیره می شود پس از بازیابی به صورت طراحی شده پردازش می شود در اینجا اطلاعات برای ما منتقل می شود پس در مجموع فن آوری اطلاعات و ارتباطات ؛ همان فن آوری اطلاعات است تنها با این تفاوت که دارای امکانات و فرصت انتقال اطلاعات است ؛ این نوید را به شما بدهم اگر این دو کلمه را معادل هم به کار ببرید ؛ موردی نیست؛ زیرا در اصل تمام مقالات منظورشان فن آوری اطلاعات و ارتباطات است اما برحسب عادت و کوتاهی جمله از فناوری اطلاعات استفاده می کنند به یاد داشته باشید اطلاعات بدون قدرت و توان انتقال در یک محدود محدود و تقریبا بدون استفاده باقی می ماند

روش تدریس ریاضی ششم ابتدایی نویسنده منصور فرجی معلم دبستان جامی ناحیه یک کرمانشاه

به نام خدا

نویسنده منصور فرجی معلم دبستان جامی ناحیه یک کرمانشاه

 ریاضی ششم ابتدایی

 

با سلام و خداقوت خدمت همکاران محترم پایه ششم و البته تمامی بازدیدکنندگان مجتمع معلم خلخال  در این پست به بررسی برخی از سوالات همکاران درباره درس ریاضی پایه ششم پرداخته شده است. متاسفانه در بعضی موارد پاسخ ها سطحی هستند...

 

1) روش تدریس ریاضی پایه ششم به چه صورت است؟

در آموزش هر درس این فرایند پیشنهاد می شود:

1) با فعالیتهای دست ورزی که دانش آموز در منزل انجام می دهد. مفهوم برای دانش آموز معنی دار می شود. این فعالیت را معلم می تواند خودش با تجربه آموزشی که دارد و یا فعالیتهایی که در اختیار قرار می گیرد انجام دهد.

2) فعالیت مربوط به کتاب را دانش آموزان به صورت گروهی یا انفرادی (بسته به جمعیت کلاس) انجام می دهند و معلم جمع بندی می کند.

3) با انجام کار در کلاس هم معلم دانش آموز را از نظر درک ارزیابی کرده و و هم دانش آموز خود را ارزیابی می کند.

4) با انجام تمرین در منزل تثبیت یادگیری در دانش آموز به وجود می آید. با دادن فعالیتهای دست ورزی دیگر از دانش آموز بخواهید آن مفهوم را بسازد.

در راهبردهای حل مسئله با توضیح معلم دانش آموز همراه با معلم راهبرد را درک کرده و در مسائل از آن استفاده می کند.

 

 

2) ارزشیابی کتاب پایه ششم به چه صورت است؟

ارزشیابی کتاب پایه ششم به صورت کمی است.

 

3) آیا حتماٌ فصول کتاب باید به ترتیب تدریس شود؟ یا اینکه می توان فصل اول را با توجه به مشکل بودن آن را بعد از چند فصل دیگر تدریس کرد؟

فصل اول کتاب فصل مشکلی نیست چون دانش آموز تمامی این مفاهیم را یاد گرفته است در اینجا نوع نگاه به مفهوم تغییر کرده یعنی دانش آموز همان دانسته های خود را از منظر دیگر می بیند. چون فصل ها در امتداد یکدیگر هستند بنابر این نمی توان ترتیب آموزشی را تغییر داد.

 

4) چرا در تصویر عنوانی و نیز فعالیت ها از کشور مصر نام برده شده است؟

تصویر تاریخی برای دانش آموزان جذاب است و قدیمی ترین مقالات در مورد کسر و عدد مخلوط در منابع مربوط به مصر باستان یافت شد. دانشمندان ایرانی مانند خوارزمی این مفاهیم را به کار بردند و در حل مسائل از آن استفاده کردند.

 

5) با توجه به اینکه در پایه پنجم واحد کسر ها برای دانش آموزان معرفی شده بود. چرا در کتاب ششم بعضی جاها واحد داده نشده است؟

چون دانش آموزان در سال های گذشته با کسر و مفاهیم آن آشنا شده اند و باید بتوانند با توجه به مخرج کسر واحد را تشخیص دهند.

 

6) آیا می توانید راجع به واحد بیشتر توضیح دهید.

واحد نوعی قرار داد است که ما بسته به نوع پدیده انجام می دهیم به عنوان نمونه اگر یازده مثلث به هم پیوسته داشته باشیم و بخواهیم را روی آن نشان دهیم می توانیم چهار مثلث را به شیوه های متفاوت یک واحد در نظر بگیریم پس دو دسته چهارتایی از مثلثها و یک سه تایی از مثلث ها می شود. یا در صفحه اول فصل دوم تنوع واحدها را می بینید که بسته به نوع اتخاب واحد عدد مربوطه را می نویسیم.

 

8) با توجه به اینکه دانش آموزان در پایه پنجم عملیات های کسر و عدد مخلوط را خوانده اند چرا کتاب تاکید روی گسترده نویسی و نمایش روی محور اعداد و همچنین نمایش تصویری کسر و عدد مخلوط دارد؟

گسترده نویسی عددی قدرت استدلال عددی را در دانش آموز رشد می دهد و حتی ابزار مناسبی در محاسبات ذهنی می باشد. نمایش عدد روی محور اعداد به درک دانش آموز به عدد به عنوان طول کمک می کند. نمایش تصویری درک تصویری دانش آموز را نسبت به مفاهیم تغییر می دهد.

 

9) چرا در کتاب ابتدا، سوال ها و فعالیت های دشوار مطرح شده وسپس فعالیت ها با چالش کمتر بیان شده است؟

رویکرد آموزشی حل مسئله و فعالیت محور است. در بعضی از فعالیتها چون آموزش در راستای دانسته های قبلی معلم است تصور همکاران این است که چالش کمتری مواجه است اما چون نگاه جدید به بعضی از فعالیت ها وجود دارد همکاران تصورشان بر این است که چالش زاست...!

 

10) تقسیم کسر بر کسر روی شکل را چگونه توضیح دهیم؟

ابتدا با فعالیت دست ورزی دانش آموز فرایند عملیات داده شده را در منزل انجام می دهد. در کلاس مفهوم تقسیم را به صورت کلامی بیان می نماییم تا دانش آموز درک نماید که دنبال چه چیزی است سپس کلام آنها را به صورت تصویری نمایش می دهیم سپس از دانش آموز می خواهیم فعالیت تقسیم را به صورت دست ورزی و به صورت تصویری در منزل انجام دهند.

 

11) اگرنقاط وسط دو تا از اضلاع یک مثلث را به هم وصل کنیم چه رابطه ای بین این پاره خط وضلع سوم مثلث وجود دارد؟

این پاره خط موازی ضلع سوم مثلث است و همچنین نصف آن نیز می باشد. (متناسب هستند)

 

12) آیا کسر همان نسبت است؟

خیر، کسر نمادی است برای نشان دادن نسبت ها، نسبت ها را می توان جابه جا کرد مثلا 1به 3 یا 3 به 1 ولی کسر را نمی توان جابه جا کرد. فقط وقتی می توان کسر را نسبت دانست که جنس دو کمیت یکی باشد. مانند: 45دقیقه چه کسری از یک ساعت است یا نسبت 45 دقیقه به یک ساعت مثل 3 به 4 است. نسبت ماشین به چرخ که 1به 4 است را نمی توان کسر در نظر گرفت.

 

13) چگونه دوران 90درجه را برای پرچم نسبت به یک نقطه نمایش دهیم؟

ابتدا دانش آموز باید بتواند زاویه 90 درجه را در جهت های مختلف ببیند سپس از دانش آموز بخواهیم یک خط را به اندازه 90 در جه در جهت حرکت عقربه های ساعت بچرخاند آنگاه خطوط مختلف را و خطوط شکسته به هم متصل را به اندازه 90 در جه بچرخاند، سپس از انتهای پرچم به نقطه وصل می کنیم با توجه به شعاع فرضی بین انتهای پرچم و نقطه در جهت عقربه های ساعت به اندازه 90 درجه کمان می زنیم (فرضی) تا نقطه‌ی ابتدای پرچم به دست آید برای نقطه ی انتهای پرچم و نیز نوک پارچه پرچم چنین عمل می کنیم.

مفهوم فن آوری وکار درپایه ششم ابتدایی نویسنده منصور فرجی معلم ناحیه یک کرمانشاه

به نام خدا

نویسنده منصور فرجی معلم دبستان جامی ناحیه یک کرمانشاه

 

کار و فن آوری
مقدمه

اغلب موسسات، علی رغم نوع کسب و کار، میزان پیشرفتهای فناوری در محصولات و خدمات، و منشاء ملی شان یک منطق تیلوریسم را با سازماندهی خود همراه می کنند. آنها معمولاً فرایندها را به وظایف تقسیم می کنند، افراد متخصص را برمبنای تخصصی که دارند در وظایف مختلف قرار می دهند و یک سلسله مراتب سازمانی را براساس سطح تخصص آنها، آرایش می دهند. بنابراین آنها بر اساس نظریه تقسیم کار آدام اسمیت سازماندهی می شوند. هرچه شرکت بزرگتر باشد، کارها تخصصی تر و مراحل آن بیشتر خواهدشد. به همین علت، وظایف، بیشتر و بیشتر تقسیم می شوند. این گرایش سبب پیچیده تر شدن کل فرایند تولید و تحویل کالا یا خدمات، افزایش کارکنان در سطوح میانی سازمان و فاصله بیشتر بین مدیریت عالی با کارکنان اجرایی گردیده است.

به هرجهت، امــروزه این روشهــای کسب و کار در اکثر سازمانها و شرکتهایی مورداستفاده قرار نمی گیرند که هیچ چیز در آنها دارای ثبات و قابل پیش بینی نیست. محیطهای امروزی از سه ویژگی زیر برخوردارند:(1)

1 - مشتریان کنترل را برعهده می گیرند: امروزه مشتریان به جای فروشندگان کنترل را دردست دارند؛ این مشتریــان هستنــد کــه بــه عـرضه کننـدگــان مـی گــویند چه چیزی می خواهند، چه موقع می خواهند و چه مقدار مایلند پول پرداخت کنند. آنها محصولات و خدماتی را تقاضا می کنند که براساس نیازهای خاص شــان طراحی شده باشد. مشتریان، بدین خاطر که می توانند به راحتی به اطلاعات بیشتری دسترسی پیدا کنند، از موقعیت بهتری نسبت به رقابت درحال افزایش است، در گذشته مهمتریــن متغیــر در فـروش، قیمت به شمار می رفت. ولی درحال حاضر محصولات مشابهی براساس مزیتهای رقابتی متفاوت از قبیل کیفیت و خدمات قبل و بعد از فروش، به فروش می رسد.

2 - تغییرات ادامه دارد: ماهیت اصلی تغییر، تغییریافته است. شرکتها بایستی به سرعت خود را با چنین تغییراتی تطبیق دهند که باعث نگه داشتن یا بهبود موضع رقابتی شرکت می شود. بدین ترتیب، روشی لازم است که به شرکتها اجازه دهد تا تغییراتی را به منظور بهبود هزینه، کیفیت، زمان و خدمات در خود ایجاد کنند.

در سالهای اخیر، یکی از غالب ترین نگرشها به ایجاد تغییرات در کسب و کار سازمانها، فرایند مهندسی مجدد کسب و کار بوده است که اساساً ایجاد تغییرات در فرایندهای کسب و کار را مورد توجه قرار می دهد. برای ایجاد این تغییرات و اصلاحات پیشنهادی، لازم است که از عناصری موسوم به »زمینه سازان«، استفاده کنیم. این عناصر باتوجه ویژه به فناوری اطلاعات سبب تسهیل در طراحی دوباره فرایندها می شوند. در این مقاله، سعی ما بر این است که اهمیت تکنولوژی اطلاعات را به عنوان یکی از زمینه سازان، نشان دهیم.

 

مفهوم BPR

»همر« و »چمپی« مهندسی مجدد فرایند کسب و کار را این گونه تعریف می کنند: »بازاندیشی بنیادین، طراحی نو و ریشه ای فراینـدهــا بــرای دستیـابی به پیشرفتی شگفت انگیز دربحران باتوجه به معیارهایی نظیر هزینه، کیفیت، خدمات و سرعت«. واژگان کلیدی در این تعریف عبارتند از: (1)

1 - بنیادین: شیوه اصلی کار شرکت چیست؟

2 - ریشه ای: تمامی روندهای کاری و ساختارهای موجود باید فراموش و شیوه های جدید کارکردن کشف شوند. تغییرات سطحی مفید نیستند و تغییر باید در ریشه عملی شود.

3 - شگفت انگیز: باید به تغییرات چشمگیر و خارق العاده دست یافت نه بهبودهای جزئی و اندک.

4 - فرایندها: طراحی مجدد باید بر فرایندها متمرکز باشد نه بر وظایف، شغلها، مردم یا ساختارها.

 

درنیتجه یک سازمان باید با پشت سر نهادن روندهای کاری قدیمی کار را از نوع شروع کند. مهندسی مجدد در کانون فرایندها متمرکز است. »داونپـرت« و »شورت« فرایند را مجموعه ای از وظایف تعریف می کنند که به طور منطقی با یکدیگر در ارتباط هستند و برای دستیابی به یک نتیجه کاری تعریف شده، اجرا می شوند. فرایندها، سلسله فعالیتهایی هستند که مشترکاً، نتیجه ارزشمنــدی را بــرای مشتـری به بار می آورند.(2)

 

روشهای دیگری مبتنی بر فرایندها وجود دارد مانند بهبود مستمر یا مدیریت کیفیت جامع که وظایف سازمان را برای برآورده کردن نیازهای مشتریان جهت دهی می کنند اما این روشها ممکن است فرایندهای جدیدی را ارائه نکنند.

 

باتوجه به این تعاریف، مهندسی مجدد تحولات تدریجی را نمی پذیرد و با درنظر گرفتن دگرگونیهای پرشتاب فناوری بازار و اقتصاد، دگرگونیهای بنیادین و شدید را مدنظر قرار می دهد. این دانش تمام روشهای سازماندهی، مدیریت تحول و ابزارهای مهندسی صنایع را مورداستفاده قرار می دهد. تا بر ویرانــه ســازمــاندهی بوروکراتیک (دیوان سالاری)، سازمانهای نوین فرایندگرا و انعطاف پذیر را بسازد.

 

ادبیات موضوع

 

»همر« در کتاب خود، مهندسی مجدد را شروع دوباره معرفی کرد. وی در همان کتاب اصول کلــی ایــن روش را بیان کرد و مزایای به کارگیری آن را با ذکر کاربرد آن در شرکتهای ایالات متحده مانند »فورد موتور« و »میوچوآل بنفیت لایف« برشمرد.(3)

»دامــامپـور« اظهار داشت که تغییرات همه جانبه، باعث تغییرات اساسی در فعالیتهای یک سازمــان مــی شــوند و این تغییرات نشان دهنده ترک آشکار شیوه های موجود در کار هستند، درست برعکس تغییرات تدریجی که معمولاً این گونه شیوه های کار را همراهی می کنند. به همین دلیل لازم است، بین تغییر تدریجی و تغییر همه جانبه تمایز قائل شویم.(4)

»بارزاک« و همکارانش نشان دادند که تغییرات تدریجی در درازمدت باعث بروز کارایی می شوند. برعکس، تغییرات همه جانبه می توانند باعث سازمان دهی مجدد شرکت شوند. آنان متغیرهایی را شناسایی کردند که شرکتها را به ترک ساختارها و فرایندهای موجود و ایجادساختار و فرایندی جدید و متفاوت ترغیب می کنند.(5)

همر و چمپی این متدولوژی را در کتاب خود به نام »طراحی مجدد کسب و کار« توسعه دادند. این کتاب توضیح می دهد، هنگامی که تصمیم بر طراحی مجدد اتخاذ می شود، افراد و پیشرفتها چگونه تحت تاثیر قرار می گیرند.

ویتمن و گیبسون، برای کشف اینکه چرا سازمانها از فرایند مهندسی مجدد کسب وکار استفـاده می کنند مطالعه ای انجام دادند. نتایج به دست آمده آنها به ترتیب اهمیت عبارتند از:(6)

- بهبود فرایندهای کسب و کار؛

- پیشرو شدن در صنعت؛

- سازماندهی مجدد وظایف کسب و کار؛

- بهبود وضعیت فعلی صنعت؛

- قرارگرفتن در میان رهبران صنعتی؛

- تغییر چشمگیر وضعیت شرکت.

»اردالجیان« و »فانر«، معتقدند که فرایند مهندسی مجدد کسب و کار روشی است مبتنی بر فراینـدها که توسط مدیریت ارشد هدایت می شود که عملکرد بهتری را از طریق تغییرات همه جانبه از سازمان انتظار دارد.(7)

 

فناوری اطلاعات

امروزه کاربرد فناوریهای اطلاعاتی روز به روز درحال افزایش است. پیشرفتهای حاصل شده در فناوریهای ارتباطات و کامپیوتر (اعم از مادر یا شخصی) به کارکنان یک سازمان این اجازه را می دهد که درحالی که بیرون سازمان هستند، همچنان به سازمانشان متصل باشند و برای سازمان مربوطه شان کار کنند.

به عبارتی با استفاده از این فناوریها، کم کم سازمانها به سمت مجازی شدن پیش می روند. نمونه ای از این فناوریها عبارتند از: پست الکترونیک، ویدئو کنفرانس، فناوریهایی ازقبیل طراحی به کمک کامپیوتر، تولید به کمک کامپیوتر، و مهندسی به کمک کامپیوتر. این قبیل فناوریها باعث هماهنگ سازی فعالیتها در سازمان می شود.

از دید اسمیت و استروف به طورکلی شرکت شامل 3 هسته اصلی یعنی 1 - فرایند تصمیم گیری 2 - جریان اطلاعات 3 - جریان مواد است.

که فناوری اطلاعات روی هر سه هسته فوق می تواند تاثیرگذار باشد. کاربرد فناوری اطلاعات شرکتها را قادر می سازد امتیازهای مهمی از قبیل موارد زیر کسب کنند:

- صرفه جویی در هزینه و بهبود بخشیدن جهت تبادل اطلاعات؛

- اجتناب از خطاهای انسانی هنگامی که وظایف تکراری یا بسیار پیچیده است؛

- صرفه جویی مالی به دلیل کاهش خطاها و زمان انجام وظایف؛

- ادغام و هماهنگی چندین وظیفه در یک وظیفه؛

- بهبود بخشیدن کارآیی و اثربخشی سازمانی؛

- بهبود در مدیریت میانی و کاهش فرایندهای زائد ازطریق تهیه اطلاعات مفیدتر.

طراحی فرایندها

مهندسی مجدد کسب و کار روشی است که به ایجاد تغییر در سازمان کمک و فرایندهای جدید و شیوه های نوین انجام کار را به سازمان معرفی می کند. بنابراین، جهت رسیدن به این مقصود عناصر خاصی برای ایجاد تغییرات در سازمـان موردنیاز خواهدبود که عناصر به تسهیل کننده ها معروفند و درحکم ابزاری برای تغییر فرایندها عمل می کنند.

فناوری اطلاعات به ایجاد تغییرات در سازمانها کمک می کند، آن هم عمدتاً تغییراتی در ماهیت کار، ادغام وظایف سازمانی و تبدیل نیروهای رقابتی.(8)

فناوری اطلاعات می تواند در ایجاد تغییرات به مهندسی مجدد یاری برسانــد و از ایــن رو می توان آن را درحکم تسهیل کننده فرایند مهندسی مجدد کسب و کار تلقی کرد.

طراحی مجدد فرایندها اغلب به وسیله کمک گــرفتـن از فناوری اطلاعات صورت می گیرد. در اغلب حالات فناوری اطلاعات مهمترین توانایی مهندسی مجدد است. اگرچه قبلاً در فرایندها فناوری اطلاعات به صورت یک نیاز مبرم برای مهندسی مجدد یک شرکت استفاده نمی شد.(13)

یک رویکرد موفق مهندسی مجدد مستلزم کاربردهای فناوری اطلاعات و طراحی مجدد فرایندها به گونه ای است که مکمل یکدیگر باشند.

در بسیــاری از حـالات متدولوژی های نرم افزار و اتوماسیون برای مهندسی مجدد کــردن استفــاده می شـود و انتخاب متدولوژی های درست برای مهندسی مجدد نقش بحرانی در موفقیت پروژه ایفا می کند.

 

آنچه امروز مهم است که درباره نقش فناوری اطلاعات بدانیم این است که فناوری اطلاعات، تنها چگونگی انجام کارهایمان را دگرگون نمی کند، بلکه تعریف اقتصاد، تجارت و رقابت را هم تغییر داده است. یکــی از مسائل مهم کلیدی ارزیابی کــه ارزیـابــان بــا آن مواجهند تعیین این واقعیت است که آیا سرمایه گذاریهای یک موسسه در فناوری اطلاعات درحقیقت از یک فرایند تجاری دوباره طراحی شده حمایت می کنند؟

این مسایل چارچوبی را برای تعیین اینکه آیا یک موسسه درحقیقت خود را درگیر مهندسی مجدد یک فــرایند می سازد، فراهم می آورد.(14)

همان طور که در شکل شماره (1) نشان داده شده است فرایند کاری، نیازهای اطلاعاتی و فناوری به یکدیگر وابسته اند. وقتی پروژه، مهندسی مجــدد به نیازهای اطلاعاتی جدید می انجامد شاید لازم باشد که به منظور رفع این نیازمندیها فناوری جدید را بیاموزیم.

اما باید به خاطر داشت که یادگیری فناوری اطلاعات شامل مهندسی مجدد نیست. به عبارت دیگر، فناوری یک زمینه ساز برای مهندسی مجدد است نه خود آن. یادگیری فناوری با این باور که هدف وجود آن فناوری به گونه ای به نوآوری در فرایند منجر می گردد، دلیل اصلی سرمایه گذاریهای سیستم های اطلاعاتی است.

چالش اطلاعاتی، در رابطه با عدم تاثیرگذاری فناوری اطلاعاتی، گزارشها و مطالعات بی شماری وجود دارد. به عنوان مثال در گزارشی که توسط مورگان استانلی تهیه شده است، میزان سرمایه گذاری انجام شده در ایالات متحده آمریکا در زمینه فناوری اطلاعات در دهه 1980 بالغ بر 800 میلیارد دلار بوده است که حجم سرمایه گذاری تنها 7 درصد به کارایی موسسات افزوده است.(15)

مطالعات بسیاری وجود دارند که فناوری اطلاعات را خازن اصلی طراحی مجدد فرایند نشان می دهند، با وجود این، این سوال مطرح می شود که فناوری اطلاعات چگونه می تواند به تغییر فرایندها کمک کند؟

 

انواع فرایندها

فــرایندها را می توان براساس دوجنبه طبقه بندی کرد:

1 - میزان وساطت (میانجیگری)؛ 2 - میزان مشارکت (همکاری).

میزان وساطت به جریان متوالی درونداد و برونداد بین وظایف شرکت کننده ها در یک فرایند کسب و کار برمی گردد.(9)

فرایندی با درجه وساطت بالا مستلزم تعداد زیادی وظایف میانی است که درقالب وظایف گوناگونی که به طور غیرمستقیم به نتیجه فرایند کمک می کنند اجرا می شوند و فرایندی با درجه وساطت پایین دارای چندین وظیفه است که مستقیماً و بدون وساطت اقدامات متوالی درنتیجه فرایند سهیم هستند.

میزان مشارکت به درجه همکاری میان وظایف از طریق تبادل اطلاعات وابسته است و دامنه و شدت تبادل اطلاعات می تواند از هیچ (فرایند با میزان پایین همکاری) تا گسترده و فراگیر (فرایند با میزان بالای همکاری) باشد.

محیطهای امروز ایجاب می کند که شرکتها با سرعت توسعه پیدا کنند و تولیداتی را عرضه کنند که نیازهای مشتریان را برآورده سازد. امروزه شرکتها چنانچه از فرایندهای دارای گامهای متعدد و مشارکت اندک استفاده کنند درنتیجه این محیطها باعث می شوند که درجه و میزان وساطت (کارهای واسطه ای) کاهش یافته و میزان وابستگی و وظایف مشارکتی افزایش یابد.

حال سوال این است که آیا فناوری اطلاعات می تواند این تغییرات را آسان کند؟ آیا فناوری اطلاعات می تواند درجه مشارکت را افزایش و درجه کارهای واسطه ای را کاهش دهد؟ جهت انجام این کار، سازمانها باید فرایندهایی را که گامهای میانی (غیرمرتبط با نتیجه نهایی) فراوان دارند، به فرایندهایی تبدیل کنند که وظایف آنها مستقیماً مرتبط با نتیجه نهایی است و درجه مشارکت بالایی دارند. فناوریهایی که این تعدیل را تسهیل می کنند ممکن است از مقولات زیر باشند:

1 - ایجاد پایگاه داده های اشتراکی یا تسهیم شده: به وسیله این پایگاهها اجازه داده می شود که کارهای مختلف به صورت مستقیم و با استفاده از اطلاعات موجود در پایگاه داده توسط اکثر افراد سازمان انجام شود؛

2 - فناوری تصویری: به وسیله این فناوری افراد می توانند همزمان در حالی که بیرون از سازمان هستند، با یکدیگر به صورت تصویری ارتباط داشته و روی گرافها و تصویرها تجزیه و تحلیل انجام دهند.

3 - تحلیل الکترونیکی داده ها و انتقال آن به افراد دیگر: فناوری اطلاعات علاوه بر دو مورد قبل، باعث می شود که کلیه افراد متخصص در ارزیابی داده ها و اطلاعات دخیل باشند. فناوری اطلاعاتی که همکاری و مشارکت میان افراد مختلف را تسهیل می کند ممکن است جزء فناوریهای ارتباطاتی باشد. این فناوریها با استفاده از ابزارهایی نظیر پست الکترونیک، ویدئو کنفرانس و پروتکل انتقال فایل، انتقال اطلاعات را میسر می سازند.

درمورد فرایندهای تعریف شده، داونپورت و شورت رابطه فرایند مهندســی مجــدد کسب و کار و فناوری اطلاعات را با استفاده از سه معیار 1 - ابعاد 2 - هدف 3 - معیار فعالیتها پیشنهاد دادند.

 

1 - ابعاد: ازطریق ایـن معیار سه نوع فرایند را می توان تعریف کرد:

- فرایندهای بین سازمانی؛

- فرایندهای بین وظیفه ای (نقشی)؛

- فرایندهای بین کارکنان.

استفاده از فناوری اطلاعات از قبیل تبادل الکترونیکی داده ها و پایگاههای داده ای اشتراکی، هزینه مبادلات را کاهش داده و واسطـه هـا را در فرایندهای سازمانی حذف می کند.

در فرایندهای بین وظیفه ای فناوری اطلاعات می تواند شبکه های ارتباطی تلفنی و غیرتلفنی را به وجود آورد و وظایف را در مکانهای مختلف، در فرایندهای به صورت همگن درآورد.

و در فرایندهای بین کارکنان فناوری اطلاعات می تواند با استفاده از فناوریهای تصویری، ادغام وظایف در جهت فرایندهای بین کارکنان انجام دهد.

2 - هدف: اگر خواسته باشیم باتوجه به معیار هدف بررسی کنیم، باید سعی کنیم فرایندهای فیزیکی را افزایش داده و به طرف کاهش نیروی کار پیش برویم که این کار را می توان با جایگزینی امکاناتی از قبیل (COMPUTER AIDED DESIGN)CAD و MANUFACTURING)CAM (COMPUTER AIDED، وسایل ارتباطی و اطلاعاتی انجام داد و درنهایت برای رسیدن به هدف موردنظر فناوری اطلاعات می تواند مسیر را هموارتر سازد.

3 - معیار فعالیتها: معیار فعالیت خود شامل دو قسمت است: فعالیتهای مدیریتی و فعالیتهای عملیاتی. فناوری اطلاعات از قبیل تجارت الکترونیک، پایگاه داده های اشتراکی، زمان و هزینه ها را کاهش می دهند و کیفیت برونداد در فرایندهای عملیاتی را بهبود می بخشند.

به علاوه، سیستم های خبره، نظامهای پشتیبانی تصمیم و پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی تکنیک های مفیدی در فرایندهای مدیریتی به شمار می روند.

گاناسکاران و نات مهمترین فرایند در یک شرکت تولیدی یا خدماتی را طبقه بندی کرده و موارد زیر را تشخیص داده اند:(10)

- جریان سفارش،فرایند استراتژیک، فرایند محصول، بازاریابی یا فروش، خدمات، حسابداری، امور کارکنان و مسایل مربوط به فناوری.

- جریان سفارش متشکل از فعالیتهای عرضه، مونتاژ محصول، ساخت محصول، دریافت سفارش، حمل و نقل و غیره است که معمولاً این فعالیتها در اکثر شرکتها اتفاق می افتد. در این مسیر فناوری اطلاعات می تواند موارد فوق را ازطریق به وجود آوردن جریان اطلاعات در کل فرایند تسهیل کند. مانند: به کارگیری چندرسانه ای ها، هوش مصنوعی، انتقالات داده های الکترونیکی و... این فناوریها نه تنها می توانند زمان جریان سفارش را کاهش دهند بلکه به حذف موانع خاص درمیان وظایف مختلف کمک می کنند.

- فرایند استراتژیک ترکیبی از وظایف رسمی و طراحی ساختار سازمانی است. برای اجرای فرایند استراتژیک فقط نیاز به تجزیه وتحلیل از خارج سازمان نیست، بلکه علاوه بر آن نیاز به تجزیه وتحلیل داخلی نیز هست.

چگونگی کمیت وکیفیت سال ششم

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع:سال ششم دبستان 

 در حالي كه بازگشت ششم ابتدايي به دبستان‌ها 22 سال قبل نيز در شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي مطرح شده بود، سرانجام با تدوين سند تحول نظام آموزش در دو دهه اخير، اين شورا مهر امسال و در جلسه اخير خود، به حذف كامل پيش‌دانشگاهي و شش ساله شدن دوره ابتدايي راي داد.

در حال حاضر نظام شش ساله ابتدايي ، سه ساله متوسطه اول و سه ساله متوسطه دوم در 123 كشور دنيا اجرا مي‌شود.

ابراهيم سحرخيز، معاون متوسطه وزير آموزش و پرورش در اين باره به ايسنا اعلام كرد: در سال تحصيلي 92ـ91 پايه ششم ابتدايي را در كشور تجربه خواهيم كرد و كتاب‌هاي درسي در پايه اول و ششم ابتدايي با همين رويكرد تدوين مي‌شود.

اين خبر در حالي اعلام شده كه مهدي نويدادهم، دبيركل شوراي عالي آموزش و پرورش ديروز خبر داد كه نحوه اجراي نظام آموزشي شش، سه، سه و اين‌كه آيا در همه پايه‌هاي تحصيلي اجرا شود، هنوز مشخص نيست.

نويد ادهم با بيان اين‌كه نظام آموزشي جديد قطعا در سال آينده اجرا مي‌شود، گفت: بزودي مشخص خواهيم كرد كه چه گروهي از دانش‌آموزان مشمول اين طرح شوند.

دبير شوراي عالي آموزش و پرورش درباره تغيير كتاب‌هاي درسي گفت: از سال آينده در هر سال تحصيلي كتاب‌هاي درسي دو پايه تغيير پيدا مي‌كند.

به گفته نويد ادهم، تصويب سند برنامه درسي ملي كه شامل تغيير كتاب‌هاي درسي مي‌شود، نيازي به بررسي شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي ندارد و تنها در شوراي عالي آموزش و پرورش بررسي مي‌شود.

 

 

نگراني والدين

برخي بازگشت كلاس ششم ابتدايي به نظام آموزش و مدارس ابتدايي را به دوران پيش از انقلاب نسبت مي‌دهند؛ به روزهايي كه از پيش‌دانشگاهي و نظام جديد و قديم خبري نبود و كلاس 12 ديپلم محسوب مي‌شد و كلاس 9 يا همان سيكل براي خودش اعتباري داشت.

برخي والدين هم تغيير نظام آموزش و شش ساله شدن دبستان را آزمون و خطايي ديگر در دبستان‌ها عنوان مي‌كنند كه مانند پيش‌دانشگاهي ممكن است روزي دوباره حذف شود، يا عده‌اي ديگر از نبود محتواي آموزش و معلم متخصص دبستاني در دوره ابتدايي براي حضور در كلاس‌هاي ششم ابتدايي نگرانند مانند رئيس كميسيون آموزش مجلس كه پيش از اين گفت هيچ دليل قانع‌كننده‌اي براي شش ساله شدن دوره ابتدايي وجود ندارد مركز پژوهش‌هاي مجلس نيز اين طرح را داراي ايراداتي مي‌داند كه بايد رفع شود.

علي عباسپور تهراني، رئيس كميسيون آموزش مجلس در اين باره مي‌گويد: نگراني اين است كه آموزش و پرورش كه در آستانه تحول بنيادين در اين وزارتخانه است با اجرا كردن اين طرح كه كار بزرگي است از اصل تحول، باز‌بماند و نتواند آن را اجرا كند.

گفته مي‌شود كميسيون آموزش مجلس نيز از وزارت آموزش و پرورش خواسته كه اجراي نظام شش، سه، سه را متوقف كند اما دبيركل شوراي عالي انقلاب فرهنگي معتقد است كه سال‌ها روي سند تحول اين نظام كار شده و آنچه به نتيجه رسيده حاصل تلاش ده‌ها صاحب‌نظر در حوزه آموزشي است.

از سوي ديگر محمد بناييان سفيد، مشاور وزير آموزش و پرورش اطمينان دارد كه نظام آموزش به خاطر بهره هوشي دانش‌آموزان ايراني بايد متحول شود.

وي مي‌گويد: تاكنون ساختار و محتواي نظام آموزشي ما براساس الگوي غرب و كشور فرانسه بوده و بعد از انقلاب نيز تنها اصلاحاتي روي آن انجام شد كه كافي نبود تا اين‌كه فلسفه تربيت عمومي در جمهوري اسلامي ايران و فلسفه تعليم و تربيت در آموزش و پرورش به شكل جداگانه تدوين شد و براساس آن سند راهبردي را نيز تدوين كرده‌ايم.

فرصتي براي شناسايي استعدادها

فاطمه قربان، معاون ابتدايي وزير آموزش و پرورش درباره تحول نظام آموزش كه از سال آينده، اولين قدم آن با شش ساله شدن دوره ابتدايي برداشته مي‌شود، مي‌گويد: ما براي اجراي سند تحول نظام آموزش، آمادگي كامل داريم.

وي توضيح مي‌دهد: از نظر قانوني دوره لازم‌التعليم شش سال تا 12 سال تمام است و چهار و پنج سال تمام‌ها پيش‌دبستاني محسوب مي‌شوند.

بنابراين دوره ابتدايي قرار است از شش سال تمام آغاز شود و پيش‌دبستاني جزو سال‌هاي دبستان محسوب نمي‌شود.

وي توجه به بحث تربيت را در نظام شش، سه، سه قوي‌تر از گذشته ارزيابي مي‌كند و مي‌گويد: به همين دليل تعداد سال‌هاي دوره ابتدايي با متوسطه برابر شده تا اهميت اين دوره افزايش يابد؛ چون ما به اين نتيجه رسيديم كه اگر انسان مولد تربيت كنيم بايد به دوره ابتدايي توجه ويژه داشته باشيم.

معاون ابتدايي با تاكيد بر اين كه با افزايش يك سال به دوره ابتدايي فرصت بيشتري براي شناسايي استعدادهاي كودكان داريم، اضافه مي‌كند: اين تغيير براي توجه به دبستان‌ها ضروري است.

محتواي آموزش كلاس ششم در دست تدوين

اما اين كه قرار است كلاس ششم ابتدايي چه تفاوتي با سال اول راهنمايي داشته باشد هنوز روشن نيست. اين نحوه اطلاع‌رساني حتي در بين اولياي دانش‌آموزان و معلمان اين دوره منجر به طرح پرسش‌هايي شده است.

اعظم كياني، مدير يك دبستان غيردولتي در منطقه شش تهران مي‌گويد: با وجودي كه مسوولان وزارتخانه تلاش مي‌كنند كه اطلاعات نادرست درباره تغيير نظام آموزش منتشر نشود ، به همين دليل از ارائه جزئيات در اين باره خودداري مي‌كنند، اما چون مردم نسبت به اين گونه اخبار بسيار حساس هستند و بيش از پنج ميليون دانش‌آموز و خانواده‌هايشان را در دوره ابتدايي شامل مي‌شود، اطلاعات ضدونقيض به سرعت انتشار مي‌يابد كه حتي ما و اولياي مدارس را نيز گمراه مي‌كند.

اين سخن مدير دبستان دخترانه را آ. آذين يك معلم دوره ابتدايي نيز تاييد مي‌كند. او نگران است و مي‌گويد: ما بارها از مدير مدرسه‌مان خواسته‌ايم كه جزئيات اين تغيير را از اداره كل و منطقه پيگيري كند، اما گويا آنان هم هنوز توجيه نيستند. اين گونه تغييرات نشان مي‌دهد كه تحول قرار است بدون نظر فرهنگيان از بالا ديكته شود و قرار نيست كسي نظر معلمان باسابقه را بپرسد.

به گفته وي، اين كه معلمان كلاس ششم از بين ما انتخاب مي‌شوند و قرار است چه چيزي در مدرسه تدريس شود يا اين كه واقعا از سال بعد كلاس ششم خواهيم داشت يا نه ازجمله پرسش‌هاي ماست.

به هر حال مسوولان آموزش و پرورش با وجودي كه بارها اعلام كرده‌اند به دليل پيشداوري‌هاي موجود تا تصويب نهايي از انتشار اطلاعات خودداري مي‌كنند، اما گويا اين بار پاي كلاس ششم به مدارس ابتدايي باز شده و بزودي قرار است سند تحول به مرحله اجرا برسد. اين در حالي است كه هنوز ابهامات سند تحول و جزئيات آن رسانه‌اي نشده و آموزش و پرورش به انتشار قطره‌اي اطلاعات قانع است.

نحوه آموزش قرآن به ابتدايي‌ها از امسال

جام جم آنلاين: مديركل دفتر آموزش ابتدايي وزارت آموزش و پرورش از اجراي طرح «قرآن‌پژوهي» در دوره ابتدايي با استفاده از قصه‌هاي قرآني خبر داد و گفت: با برنامه‌ريزي صورت گرفته، دانش‌آموزان ابتدايي 2 جز از قرآن كريم را به‌طور داوطلبانه در يك‌سال تحصيلي حفظ مي‌كنند.

 عليرضا رحيمي، مديركل دفتر آموزش ابتدايي وزارت آموزش و پرورش در گفت‌وگو با فارس با اشاره به برنامه‌هاي قرآني امسال دانش‌آموزان دبستاني اظهار كرد: براساس مصوبه 844 شوراي عالي آموزش و پرورش، از امسال يك‌ساعت به آموزش قرآن هفتگي تمام دانش‌آموزان ابتدايي افزوده مي‌شود.

وي توضيح داد: بر اين اساس، تا سال تحصيلي گذشته در پايه اول ابتدايي يك جلسه آموزش قرآن در هفته داشتيم كه امسال به دو جلسه مي‌رسد و در پايه‌هاي دوم تا پنجم نيز دو جلسه آموزش قرآن هفتگي به سه جلسه افزايش مي‌يابد.

رحيمي اضافه كرد:‌ با توجه به فعاليت‌محور بودن اين يك‌ساعت افزايش يافته، امسال طرح «قرآن‌پژوهي» در دوره ابتدايي اجرا مي‌شود و فعاليت‌هايي مانند قصه‌هاي قرآني، ميوه‌ها و حيوانات در قرآن كريم، خطاطي آيات قرآن و نمايشگاه‌هاي خلّاق قصه‌هاي قرآني تعريف خواهد شد كه باعث انس بيشتر دبستاني‌ها با اين كتاب الهي مي‌شود.

مديركل دفتر آموزش ابتدايي آموزش و پرورش درباره پايه تحصيلي اجراي طرح پژوهش‌هاي قرآني گفت: اين موضوع هنوز نهايي نشده، اما نظر دفتر آموزش پيش‌دبستاني اين است كه اين طرح در تمام پايه‌هاي دوره ابتدايي اجرا شود، زيرا ظرفيت‌هايي وجود دارد كه تمام دانش‌آموزان اول تا پنجم ابتدايي مي‌توانند در اين رابطه مشاركت كنند.

وي اضافه كرد: امسال طرح ايجاد زمينه‌اي براي حفظ 2 جزء قرآن كريم نيز در تمام پايه‌هاي تحصيلي اجرا مي‌شود كه دانش‌آموزان ابتدايي هم مي‌توانند نقش موثري در اين طرح داشته باشند.

تفاوت کتاب های 9 گانه ششم ابتدایی با اول راهنمایی 

تحول آموزش و پرورش این نیست که بگوییم کلاس ششم کلاس پنجم است که فقط دو درس اضافه کردیم

آموزش - بالاخره اسامی کتابهای ششم ابتدایی اعلام شد. هرچند که عنوان این کتاب ها، تازه و غریب نیست.

به گزارش خبرآنلاین هفته گذشته خبر تغییر در نظام آموزشی و 6-3-3 شدن آن از سوی وزیر آموزش و پرورش اعلام شد. مخالفتهای بسیاری با آن شد. وزیر اعلام کرد دو درس "فکر و زندگی" و "مهارت و کارآفرینی" برای ششم ابتدایی نهایی شده است. علی عباسپور تهرانی، رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با انتقاد به این تغییر ناگهانی گفت: هنوز کتابی برای کلاس ششم ابتدایی طراحی نشده است. اطلاعاتی که داریم کتاب ها تبدیل نشده. تحول آموزش و پرورش این نیست که بگوییم کلاس ششم کلاس پنجم است که فقط دو درس اضافه کردیم، تحول مکانیزم هایی را نیاز دارد."
اما امروز حجت الاسلام محی الدین بهرام محمدیان رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی اسامی کتابهای کلاس ششم را اعلام کرد. چیزی که او به مهر گفته، شامل کتاب های فارسی، ریاضی، علوم، هنر، تربیت بدنی، تعلیمات دینی، قرآن، فکر و زندگی و مهارت و کارآفرینی است: "حدود دو سال روی دروس کتابهای پایه ششم ابتدایی کار کرده ایم و هم اکنون پیش نویس های آن آماده است. اکنون نیز با رونمایی از سند تحول بنیادین در حال کارشناسی و بررسی نهایی و کنار هم قرار دادن تالیفات اولیه هستیم."
به گفته او دروس پایه ششم کتابهای فارسی، ریاضی، علوم، هنر، تربیت بدنی، تعلیمات دینی و قرآن است و دو درس "فکر و زندگی" و "مهارت و کارآفرینی " نیز در صورت تصویب شورای عالی آموزش و پرورش به کتابهای درسی اضافه می شود.
این تعداد کتاب البته برابر با کتاب هایی است که سال اول راهنمایی تدریس می شود اما از نظر محتوایی بسیار متفاوت است و وبیشتر شبیه کتب سال پنجم ابتدایی است . همین انتقادی است که به اموزش و پرورش وارد شده است و بسیاری سال ششم را عملا بی فایده برای دانش اموزان دانسته اند. هرچند که بهرام محمدیان چنین چیزی را رد کرده است.

نکته اینکه اکنون در اول راهنمایی فعلی کتاب های علوم تجربی، تعلیمات اجتماعی، تاریخ، جفرافیا، آموزش قرآن، ریاضی، فارسی، انگلیسی، عربی و حرفه و فن تدریس می شود. هرچند که حرفه و فن امسال عملا حذف شده است.

جدول برنامه و ساعات درسی پایه ششم ابتدایی اعلام شد شورای عالی آموزش و پرورش جدول برنامه درسی و مدت زمان هر درس در پایه ششم ابتدایی را با جزئیات اعلام کرد که براساس آن دانش آموزان پایه ششم در کل سال تحصیلی 850 ساعت در کلاس درس حاضر می‌شوند.
به گزارش خبرنگار مهر، شورای عالی آموزش و پرورش اهداف کلی، اهداف برنامه های درسی و جدول مواد درسی پایه ششم ابتدایی را تصویب و به سازمان پژوهش و برنامه ریزی درسی این وزارتخانه ابلاغ کرد.
براساس این مصوبه، تربیت عقلانی و تقویت تفکر و تعقل، تعمیق باور به ارزشمندی نهاد خانواده، وطن، فرهنگ و هویت اسلامی-ایرانی و ارج نهادن به میراث فرهنگی، قانون، صداقت و پاکی، تقویت باور به هدفمندی خلقت، آیه بودن آن، ارزشمندی مخلوقات و درک قوانین و زیبایی های جهان آفرینش، آشنایی با آداب و مهارت های زندگی و به کارگیری آنها، آشنایی با تاثیر کار و تلاش در پیشرفت کشور و مشاغل و فرایندهای اقتصادی در محیط زندگی بخشی از اهداف برنامه های درسی پایه ششم ابتدایی است.
همچنین توانایی به کارگیری مهارتهای اصلی زبان و خواندن و نوشتن متون زبان فارسی، توانایی به کارگیری مفاهیم و مهارت های پایه ریاضی در حل مسائل روزمره زندگی، نگرش ها و مهارتهای پایه در خلق آثار فرهنگی - هنری با رویکرد تربیت هنری، شناخت و کاربرد روش ها، مواد و ابزارهای علمی و فناورانه در یادگیری و زندگی روزمره از دیگر اهداف کلی برنامه درسی پایه ششم ابتدایی داست.
طبق مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش، مجموع ساعات سالانه دوره ابتدایی شامل 850 ساعت فعالیت کلاسی باید باشد که یک ساعت از ساعات درس قرآن به شکل تجمیعی برای تقویت روخوانی، روان خوانی و انس با قرآن اختصاص می یابد.
 

ردیف

مواد درسی

ساعت در هفته

1

 قرآن

3

2

 تعلیمات دینی و اخلاق

2

3

 زبان و ادبیات فارسی

5

4

 مطالعات اجتماعی و آداب زندگی

3

5

 ریاضیات

4

6

 علوم تجربی

2

7

 هنر

2

8

 سلامت و تربیت بدنی

9

 تفکر و پژوهش

1

10

 کار و فناوری

1

جمع

 

25

جدول برنامه درسی دانش آموزان پایه ششم

نکته جالب در این جدول اختصاص پنج ساعت آموزش در هفته برای زبان و ادبیات فارسی است که یک ساعت از درس ریاضیات بالاتر بوده؛ این در حالی است که پیش از این بیشترین ساعات آموزشی به درس ریاضی تعلق داشت.
این مصوبه شامل دو تبصره است که طبق تبصره اول " باید نحوه ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان این پایه به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش برسد". نحوه ارزشیابی و نمره دادن به دانش آموزان در این پایه هنوز مشخص نیست.
این مصوبه پس از امضای محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور و رئیس شورای عالی آموزش و پرورش برای اجرا در سال تحصیلی 92-91 ابلاغ شد.

تعداد کتاب و تعداد ساعات درسی پایه ششم ابتدایی
 10 کتاب و 25 ساعت تدریس هفتگی برای پایه تازه تاسیس ششم ابتدایی که از سال تحصیلی آینده در مدارس اجرایی خواهد شد، به تصویب رسیده است.
مجموع ساعات سالانه دوره ابتدایی 850 ساعت فعالیت کلاسی است.
مجموع ساعات هفتگی دوره ابتدایی 25 ساعت فعالیت کلاسی است.
یک ساعت از ساعات درس قرآن نیز به صورت تجمیعی برای تقویت روخوانی، روان خوانی و انس با قرآن اختصاص خواهد یافت

 

 

ردیف

نام درس

تعداد ساعت

1

قرآن

3 ساعت

2

تعلیمات دینی و اخلاق

2 ساعت

3

زبان و ادبیات فارسی

5 ساعت

4

مطالعات اجتماعی و آداب زندگی

3 ساعت

5

ریاضیات

4 ساعت

6

علوم تجربی

2 ساعت

7

هنر

2 ساعت

8

سلامت و تربیت بدنی

2 ساعت

9

تفکر و پژوهش

1ساعت

10

کار و فناوری

1 ساعت

 

 

 

به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبری فارس «توانا»، در سال تحصیلی جاری نظام جدید آموزشی که به آن «3ـ3ـ6» گفته می‌شود، به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد و دانش‌آموزان کلاس پنجمی به جای رفتن به پایه اول راهنمایی به پایه ششم ابتدایی وارد شدند.

ورود کلاس پنجمی‌ها به پایه ششم موجب شد تا پایه اول راهنمایی خالی بماند و البته مقطع ابتدایی پرحجم تر و مقطع راهنمایی کم دانش‌آموز شد که این اتفاق، مشکلات و دردسرهایی را نیز برای آموزش و پرورش به همراه داشت؛ به عنوان مثال ایجاد کلاس ششم در دبستان های پنج کلاسه، تأمین معلم پایه ششم، تولید کتاب‌های درسی و مازاد شدن معلمان اول راهنمایی از جمله مشکلات ایجاد پایه ششم ابتدایی بود.

با تمام دردسرها، حرف و حدیث‌ها و مشکلاتی که ایجاد پایه ششم ابتدایی به همراه داشت، این پایه در سال تحصیلی جاری استقرار یافت و هم اکنون هم دانش‌آموزان در حال تحصیل هستند.

* حذف موقت پایه اول راهنمایی

حذف پایه اول راهنمایی در سال تحصیلی جاری موجب شد تا برای برخی افراد این پرسش پیش آید که آیا اول راهنمایی برای همیشه حذف شده است و آیا در نظام جدید آموزشی دوره راهنمایی داریم یا خیر؟

ابراهیم سحرخیز، معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش در این خصوص به خبرنگار فارس می‌گوید: دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی در سال تحصیلی آینده به پایه اول راهنمایی نظام جدید آموزشی می‌روند.

وی توضیح می‌دهد: در نظام جدید آموزشی، پایه اول راهنمایی دارای کتاب‌های جدید است و سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش در حال تهیه  این کتاب‌هاست.

سحرخیز درباره حذف پایه اول راهنمایی در سال تحصیلی جاری بیان می‌کند: با توجه به اینکه امسال دانش‌آموزان پایه پنجم به پایه ششم ابتدایی می‌رفتند، موقتاً اول راهنمایی حذف شد اما از سال تحصیلی آینده، پایه اول راهنمایی داریم که البته متناسب با نظام جدید آموزشی است.

* اول راهنمایی یا اول «متوسطه اول»؟

در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش از «3ـ3ـ3ـ3» نام برده شده است که به معنای سه سال «ابتدایی اول»، سه سال «ابتدایی دوم»، سه سال «متوسطه اول» و سه سال «متوسطه دوم» است.

در نظام جدید آموزشی که امسال اجرا شد، با توجه به فراهم نبودن تمام شرایط، دوره ابتدایی به دو بخش تقسیم نشد و در نهایت «3ـ3ـ6» استقرار یافت که به معنای 6 سال ابتدایی، سه سال «متوسطه اول» و سه سال «متوسطه دوم» است؛ بر این اساس دانش‌آموزان اول راهنمایی، اول «متوسطه اول» نامیده می‌شوند.

با توجه به اینکه استفاده از عناوینی چون اول «متوسطه اول» به جای اول راهنمایی نیاز به فرهنگ‌سازی و نهادینه کردن آن دارد، مسئولان آموزش و پرورش فعلاً درباره به کارگیری کلمه «متوسطه اول» به جای راهنمایی، حساسیتی نشان نمی‌دهند.      گردآورنده منصور فرجی معلم ناحیه یک کرمانشاه

عنوان دوره های دروس در راستای تحول بنیادین

باسمه تعالي

 

 

 

 

طرح آموزش مدرسان پايه دوم و ششم ابتدايي استان‌ها و مناطق آموزش و پرورش

در راستاي طرح همسوسازي اجراي برنامه‌ها با برنامه درسي ملي

 

 

 

 

 

 

 

تابستان 1391


مقدمه

برنامه درسي ملي سندي است كه نقشه كلان برنامه هاي درسي و چارچوب نظام برنامه ريزي درسي در كشور را به منظور تحقق اهداف آموزش و پرورش نظام جمهوري اسلامي ايران تعيين و تبيين مي‌كند. اين سند با توجه به فلسفه تعليم و تربيت اسلامي، سند تحول بنيادين آموزش و پرورش و بهره گيري از پژوهش‌هاي متعدد تهيه شده است و به تدريج در سالهاي آتي عملياتي خواهد شد.

تعليم و تربيت اسلامي در غايي ترين مقصد خود به دنبال دستياب افراد به مراتبي از قرب الهي، پرستنده خدا و حيات طيبه است و انتظار مي رود كه از طريق آموزشهاي رسمي و غير رسمي اما سازماندهي شده جامعه ما به اين هدف متعالي دست يابد.

در نظام تعليم وتربيت رسمي مهمترين هدفي كه برنامه هاي درسي بايد دنبال كند، تربيت نسلي متفكر، مؤمن و خودباور، دانا و بصير، خوديادگيرنده، تلاشگر و عامل، توانا در توليد علم و فناوري متخلق به اخلاق حسنه و مفتخر به ايراني بودن و مسلمان بودن است و انتظار مي رود كه در هر سطح تحصيلي به كمك معلماني كه خود واجد اين خصوصيات هستند سطوحي از اين اهداف تحقق يابد.

سند برنامه درسي ملي مباني فلسفي و علمي تعليم و تربيت اسلامي، رويكرد جديد برنامه درسي، اهداف و محتواي برناه هاي درسي، اصول  و ملاحظات در طراحي ، تدوين، اجرا و ارزشيابي از برنامه هاي درسي را براي استفاده كنندگان از اين برنامه تشريح مي كند.

همسويي با اسناد بالادستي، توجه به پژوهش ها، بها دادن به برنامه هاي درسي بومي در كنار برناه هاي درسي مشترك و ملي از جمله ملاحظاتي است كه در اين سند به آنها توجه شده است.

بديهي است هر چند كه برنامه ها به خوبي طراحي شده باشد و با فلسفه دينيع نيازهاي فردي و اجتماعي، تحولات علوم، تجارب جهاني سازگاري بيشتري داشته باشد، در نهايت اين معلمان هستند كه تضمين كننده موفقيت يك برنامه هستند. بدون شك شناخت معلمان از مولفه هاي سند، درك و وظايف و مسئوليت حرفه‌اي، شناخت آنها از برنامه، عمل تغييرات يك برنامه دلخواه اجراي صحيح آن از مهمترين عوامل در موفقيت يك برنامه است.

عنوان دوره: آموزش مدرسان پايه دوم و ششم ابتدايي استان ها و مناطق آموزش و پرورش همسو با برنامه درسي ملي

اهداف:

هدف كلي:

آماده سازي مدرسان استاني و معلمان پايه دوم و ششم ابتدايي مناطق آموزش و پرورش در ارتباط با تغييرات برنامه هاي درسي در راستاي طرح همسوسازي با برنامه درسي ملي

اهداف جزئي:

-      آشنايي با مباني، رويكرد، راهبردهاي ياددهي – يادگيري و شيوه ارزشيابي با توجه به سند برنامه درسي ملي

-      آشنايي با تغييرات برنامه هاي درسي پايه دوم و ششم ابتدايي

-      ارتقاي كيفي اجراي برنامه هاي درسي پايه دوم و ششم ابتدايي همسو با برنامه درسي ملي

-      ارتقاي مهارت هاي حرفه اي معلمان پايه دوم و ششم در اجراي برنامه هاي درسي

-      هم انديشي به منظور شناسايي راهكارهاي مناسب جهت تسهيل و تحقق هرچه بهتر اهداف برنامه هاي درسي در پايه دوم و ششم ابتدايي

عنوان رسته شغلي: آموزگاران پايه دوم و ششم ابتدايي، مدرسان مراكز تربيت معلم

تعداد شركت كنندگان: 4550 نفر

محل آموزش: تهران

مدرك و رشته تحصيلي شركت كنندگان: ليسانس و بالاتر

 

 

 

مدت زمان آموزش:

دوره هاي مدرسي

مجموع ساعت

برنامه درسي ملي

دروس اختصاصي

تفكر، پژوهش و مطالعات اجتماعي

48 ساعت

8

40

هنر و كار و فناوري

48 ساعت

8

40

قرآن و هديه هاي آسماني

48 ساعت

8

40

رياضي

56 ساعت

8

48

علوم تجربي

32 ساعت

8

24

فارسي

32 ساعت

8

24

تربيت بدني

24 ساعت

4

20

 

سرفصل هاي دوره:

سرفصل

محتوا

زمان به ساعت

معرفي برنامه درسي ملي

1-تعريف و جايگاه برنامه درسي ملي در نظام آموزش و پرورش كشور

4

2-كليات، رويكرد و اصول برنامه درسي ملي

3-الگوي هدف گذاري و اهداف كلي برنامه درسي ملي

4-محتواي آموزشي و پرورشي برنامه درسي ملي (يادگيري هاي مشترك)

4

5-راهبردهاي ياددهي – يادگيري در برنامه درسي ملي (تلقي نسبت به مدير، يادگيرنده، ياددهنده، يادگيري، محيط يادگيري، اصطلاحات مطرح در اصول و راهبردهاي ياددهي – يادگيري، انطباق روش‌هاي يادگيري با تفاوت هاي فردي)

6-راهبردهاي ارزشيابي در برنامه درسي ملي

7-نقش معلمان در همسوسازي با برنامه هاي درسي

شيوه آموزش: حضوري

روش ارائه محتوا: پرسشو پاسخ و سخنراني با استفاده از رسانه هاي الكترونيكي، كارگاهي

روش ارزشيابي: فرايند محور + نتيجه محور

شيوه اجرا: مركزي + استاني

استلزامات اجرايي دوره:

-      توليد محتواي مكتوب متناسب با سرفصل هاي آموزشي دوره

-      آماده بودن سخت افزارها (ويدئو پروژكشن، رايانه و ...)

-      آماده بودن نرم افزارهاي مناسب مانند كتب، CD ها و اسلايدهاي نمايشي قبل از اجراي دوره

پشتيباني دوره:

-      طراحي سيستم جمع آوري گزارش هاي ارتقاي كيفيت عملكرد مدرسان پس از پايان دوره

-      تقدير مناسب از مدرسان برگزيده براساس نتايج ارزشيابي دوره آموزش مدرسان

آموزش  زیاضی

آموزش ریاضی 

 

 

 

ریاضی

 

موضوع:آموزش ریاضی

تهیه کننده:منصورفرجی معلم ناحیه 1کرمانشاه

 

روش آموزش امروزی، دو جنبه و يک هدف دارد. دو جنبه آن عبارت است از: روش يادگيری و روش ارزيابی. هدف آن، تربيت آدم­هايی است که بتوانند دشواری­های جامعه خود يا جامعه جهانی را حل کند. درباره روش ياد دادن سخنی نمی­گويم، چون همه از آن آگاهيم و با آن بزرگ شده­ايم و از نتيجه کم و بيش ناگوار آن هم، اطلاع داريم. روش ارزيابی و نحوه امتحان را هم می­شناسيم. تمام شرط­ها را برای ترس و نگرانی دانش­آموز فراهم می­کنيم و بعد در يک جلسه کوتاه، زير فشار روحی بی­اندازه­ای، (دانش) او را (ارزيابی) می­کنيم. من به نادرستی اين روش، که به نظرم از بيخ و بن نادرست است، نمی­پردازم و تنها به چند نکته جانبی آن اشاره می­کنم.

زمانی که با يکی از همکارانم که حاضر نبود با افزودن تنها يک نمره، دانش­آموزی را از (مردودی) نجات دهد، صحبت می­کردم، به او که به دقت امتحان خود اطمينان داشت گفتم: اگر همين امروز، يک بار ديگر از دانش­آموزانت امتحان بگيری و پرسش­ها را هم، تا حد همان پرسش­های بار اول قرار دهی، آيا می­توانی با اطمينان بگويی که همه آن­ها، همين نمره را خواهند گرفت؟ به طور طبيعی پاسخ او منفی بود. گفتم: اگر برای نمونه، يک هفته ديگر به دانش­آموزانت وقت بدهی و بعد امتحان بگيری، چطور؟ باز معلوم بود که نمره­ها تغيير می­کند. گفتم: راه­حل ساده­تری انتخاب می­کنيم، نه امتحان تازه­ای لازم است، نه دقت بيشتری. برای دانش­آموزان، همين ورقه­ها را، با تغيير ميزان نمره­ای که به هر پرسش داده­ای، دوباره تصحيح کن، از آنجا که ارزش هر پرسش را خودت معين کرده­ای، می­توانی به صورت ديگری آن­را تغيير دهی، آن وقت چه خواهد شد؟ روشن بود که باز هم نمره­ها تغيير می­کردند. گفتم: اگر با همين پرسش­ها و همين بارم، ورقه­ها را چند ماه ديگر، خودت تصحيح کنی، به شرطی که نمره­های امروز را فراموش کرده باشی، با تفاوت احتمالی که در روحيه امروز و آن روزِ تو به وجود می­آيد، آيا مطمئنی همين نمره­ها را، روی ورقه­ها بگذاری؟ در اينجا هم پاسخ منفی بود.

خوب، اين چگونه ارزشيابی است که با تغيير هر عاملِ کوچک آنف بدون اينکه در (دانش) فرد مورد آزمايش تغييری پيش آيد، نتيجه را دگرگون می­کند؟ گمان می­کنم همين چند جمله، برای بی­ارزش بودن اينگونه ارزشيابی کافی باشد. سال­ها پيش، در يکی از دبيرستان­ها، دانش­آموزی داشتم که مرا به شگفتی می­انداخت. هر وقت در کلاس چيزی از او می­پرسيدم، با اطمينان و قدرت کافی پاسخ می­داد. ولی برگ­های امتحانی او، هميشه از متوسط هم اندکی پايين­تر بود. تصميم گرفتم، در يکی از جلسه­های امتحان، بدون اينکه خود او متوجه شود، مراقب کار او باشم، او پيش از اينکه امتحان آغاز شود، روی مسئله­ای که به ظاهر، ذهن او را به خود مشغول داشته بود، کار می­کردچنان در خود فرو رفته بود که متوجه پخش پرسش­های امتحانی نشد. من هشداری به او ندادم. بيش از يک ساعت از وقت امتحان گذشت و او همچنان به کار خود مشغول بود. من تاب نياوردم و به او اعلام کردم که روز امتحان است و وقت دارد تمام می­شود. با ناراحتی نگاهی به پرسش­ها کرد. قلم را روی کاغذ گذاشت و آغاز به نوشتن کرد، بعد از نيم ساعت بلند شد و برگ امتحانی را تحويل داد و رفت. نمره امتحانی او، مانند هميشه درخشان نبود. ولی من متوجه شدم، او از آن­هايي است که به راه فکری خود بيشتر اهميت می­دهد تا نمره­ای که در کارنامه­اش بيايد. اين دانش­آموز به سفارش من، و بر خلاف سفارش ديگران، رشته­ رياضی را دنبال کرد و امروز يکی از صاحب­نظران در رشته رياضی است و در يکی از معتبرترين دانشگاه­های جهان، به تدريس و تحقيق در رياضيات مشغول است چه بايد کرد؟

 

 

 بی ترديد من نمی­توانم نسخه­ای شفابخش ارائه کنم. من که عمری معلم بوده­ام و کم و بيش با شيوه مرسوم، تدريس کرده­ام، درد را بهتر می­شناسم تا درمان را، درباره موضوع به اين پيچيدگی چون آموزش، نبايد منتظر بود، نسخه­ای فوری و قطعی پيدا شود. آنچه در اينجا می­گويم و نتيجه­ای از تجربه معلمی من است، تنها می­تواند نوعی مسکن تلقی شود، من از دو سفارش و يک پيشنهاد سخن خواهم گفت:

نخستين سفارش من اين است که تا جايي که ممکن است، از کار انفرادی پرهيز کنيم و دانش­اندوزی را به صورت يک کارگروهی درآوريم. باز هم از يک تجربه خود ياد کنم. اين پيش­آمد مربوط به زمانی است که من دانشجو بودم و درضمن در يکی از دبيرستان­ها تدريس می­کردم. در آن دبيرستان، سه کلاس دوم دبيرستان وجود داشت که درس هندسه يکی از آن­ها به عهده من گذاشته شده بود. من، بعد از نزديک به يک ماه، که با کلاس به اندازه کافی آشنا شده بودم، دانش­آموزان را به گروه­های سه نفری تقسيم کردم و در هر گروه يک دانش­آموز به اصطلاح (قوی)، يک دانش­آموز (متوسط) و يک دانش­آموز (ضعيف) قرار دادم. رو به کلاس گفتم: من به فرد نمره نمی­دهم و فرد را نمی­شناسم. برای من گروه مطرح است. برای نمونه، وقتی شما امتحان بدهيد، هرکسی بايد برگ خودش را بنويسد، ولی من سه برگ هر گروه را به هم سنجاق می­کنم، مجموع نمره­های سه گروه را به سه تقسيم می­کنم و نتيجه را برای هر سه نفر می­گذارم... حدس می­زنيد بازتاب اين حرف در کلاس چگونه بود؟ دانش­آموزان ضعيف خوشحال بودند، ولی فرياد دانش­آموزان قوی بلند شد که: اگر دوست من درس نمی­خواند، من چه گناهی کرده­ام؟ ولی من بی­احساس و بی­تفاوت، روی تصميم خود پای فشردم. دانش­آموزان باور نکردند، ولی وقتی در سه ماه نخست، به همين ترتيب عمل کردم، به خود آمدند. البته حدس می­زنيد که من از طرف پدر و مادرها و مسئولان مدرسه، زير چه فشار روحی قرار گرفتم. همه را تحمل کردم و در تصميم خود تغييری ندادم. دانش­آموزان به جان هم افتادند، وقت­های زيادی را در مدرسه می­ماندند و به هم کمک می­کردند، به خانه­های هم می­رفتند، هر گروه از گروه­های ديگر کمک می­گرفت و در همه اين موردها، دانش­آموزان قوی به علت از دست دادن نمره خوب پيش­قدم بودند. امتحان سه ماهه دوم را هم به همين ترتيب انجام دادم. تلاش دانش­آموزان بيشتر شد و همراه با آن، فشار به من هم روزافزون­تر بود، حتی در اثر شکايت پدر و مادرها، از طرف وزارت فرهنگ آن زمان، کسانی برای رسيدگی به اين رفتار ظالمانه من به دبيرستان آمدند، ولی خوشبختانه تا بازرس­ها منتظر گزارش­های خود بودند، سال تحصيلی به پايان خود رسيد و برنامه امتحانی آخر سال را دادند. نمره­های آخر سال را به ترتيب معمول دادم، يعنی نمره هرکسی را به خودش، نتيجه کار شگفتی­آور بود. در کلاس من هيچ­کس نمره کمتر از 15 نداشت. همه از درس هندسه قبول شدند. و اين معجزه کار گروهی بود. اين تجربه نتيجه ديگری هم داشت. معلوم شد تقسيم دانش­آموزان به (با استعداد) و (کم استعداد) آن­طور که گمان می­شود، ساده نيست و اگر روش کار درست باشد، بسياری از (کم­استعدادها) به گروه (بااستعدادها) می­پيوندند، به جز همه اين کارها، کارگروهی، رابطه انسانی بين دانش­آموزان را تقويت می­کند، از رقابت­های ناسالم آن­ها می­کاهد و محيطی به وجود می­آورد که هرکسی، خودش را مسئول سرنوشت ديگری هم می­داند. بايد عادت کنيم در تمام کارهای علمی، تک­روی را کنار بگذاريم. شما آزمايش کنيد، حتی اگر يک داستان را دو يا سه نفری با هم بخوانيد و درباره آن بحث کنيد، در مقايسه با مطالعه انفرادی چه نتيجه­های شگفت­انگيزی به دست می­آوريد. طبيعت کارگروهی ايجاب می­کند که با بحث و انتقاد و خرده­گيری همراه باشد و همين وضع، به سالم­تر شدن رابطه­ی انسانی افراد و هم به عميق­تر شدن يادگيری دانش، کمک فراوان می­کند.

و اما سفارش دوم من اين است که در دانش­آموزان، اعتماد به خود به وجود آوريد. وقتی به کسی از چپ و راست، وصله بی­شعوری و بی­استعدادی زده می­شود، او به تدريج اين اعتقاد ديگران را می­پذيرد، اعتماد نسبت به خود را از دست می­دهد و باور می­کند که نمی­تواند چيزی ياد بگيرد.

در همان دبيرستان و در کلاس ديگری، و باز هم در درس هندسه، دانش­آموزی بود که همه دبيران و اداره­کنندگان مدرسه، از او به بدی ياد می­کردند. پيش از آنکه من به کلاس بروم، مدير مدرسه به من هشدار داد که مواظب اين دانش­آموز باشم، چون بی­تربيت و بی­شعور است. وقتی که من از درس رياضی او پرسيدم، با لبخند تمسخرآميزی به من گفت: من می­گويم او بی­شعور است و تو می­پرسی، آيا رياضيات را می­فهمد يا نه؟ من با ترس و دلهره وارد کلاس شدم. می­ترسيدم، اين دانش­آموز، ناگهان برخيزد و صندلی يا چيزی ديگر، به سمت من پرتاب کند. برای اينکه او را بشناسم، دفتر کلاس را با خود بردم و دانش­آموزان را يکی يکی صدا کردم. او هم مانند ديگران، با شنيدن نام خود برخاست و بعد نشست. مسئله­ای را مطرح کردم. شکل آن را روی تخته کشيدم و به ياری خود دانش­آموزان آغاز به حل آن کردم. گاه از اين دانش­آموز به اصطلاح (بی­شعور) هم چيزی می­پرسيدم، ولی تلاش می­کردم، پرسش من طوری باشد که او پاسخ درست بدهد. هر بار که او پاسخ درست را می­داد، با رضايت به او نگاه می­کردم و می­گفتم: آفرين، تو خوب می­فهمی! نگاه او حاکی از آن بود که تمجيدهای مرا باور ندارد. همه به او می­گفتند تو چيزی نمی­فهمی و حالا کسی پيدا شده و به فهم او آفرين می­گويد، ولی قيافه و بيان من جدی بود و به تدريج اطمينان پيدا کرد که من قصد مسخره کردن او را ندارم. گاهی می­ديدم، در زنگ­های تفريح به دنبال اين و آن که: شما را به خدا، درس هندسه را به من بگوييد. من تنها نزد يک نفر آبرو دارم و نمی خواهم اینجا هم آبرویم برود . و من هرگز نگذاشتم آبروی او برود. در تمام جلسه ها از او پرسیدم ، ولی همیشه به نحوی که او بتواند پاسخ درست را بدهد. این دانش آموز کم کم در درس هندسه راه افتاد و نسبت به آن علاقه مند شد. نزدیکی های پایان سال بود که پدرش به دیدار من آمد. او می خواست بداند من چه کرده ام که پسرش تا این اندازه به هندسه علاقه مند شده است ، در حالی که هنوز هیچ یک از درسهای خود را یاد نمی گیرد. پدرش می گفت حتی سر میز نهار هم ، همانطور که غذا می خورد، درباره مساله هندسه فکر می­کند و در جیبش کاغذی آماده دارد که هر جا فرصتی پیش آمد، روی مساله مورد علاقه اش کار کند. به پدرش گفتم: من تنها به او فهمانده ام که بر خلاف آن چه همه می گویند ، او بی شعور نیست و می تواند همه چیز را بفهمد . البته، این موضوع را با روش خاص خودش گفته­ام، نه با مذاکره روبه رو و صریح. این دانش­آموز در آن سال از درس هندسه، نمره بسیار خوبی گرفت، ولی به دلیل نمره­های بسیار پایینی که در درس­های ديگر گرفته بود، مردود شد.. می­بینید که اعتماد به خود معجزه­گر می­­باشد، اعتقاد دارم هر آدمی می­تواند دیگران را فریب دهد، ولی برای اینکه کسی بتواند خودش را فریب دهد، به نیروی روحی بی اندازه­ای نیاز دارد. ما همیشه درباره خود، با افراط و تفریط داوری می­کنیم. به ویژه درباره قابلیت­های خود، خیلی کمتر از آنچه هستیم، تصور می­کنیم، این به ویژه، درباره جوان­ها که خیلی زود زیر تلقین بزرگترها قرار می­گیرند، بیشتر صدق می­کند. بارها پیش آمده است، دانش­آموزی را که گمان می­کرده است درس را نمی­فهمد، واداشته ام تا درس تازه­ای را چنان یاد بگیرد که بتواند آن را به همکلاسی­های خود درس بدهد و برای اینکه انگیزه­ای داشته باشد، با او قرار گذاشته­ام که نمره تدریس او، همان نمره امتحانش خواهد بود و اغلب، از عهده این کار سنگین به خوبی برآمده­اند و با این موفقیت، چنان اعتمادی نسبت به خود پیدا کرده­اند که دیگر از آن درس عقب نمانده­اند، گروه­بندی کلاس­ها به " قوی" و "ضعیف"، به شدت به دانش­آموزان نسبت به قابلیت خود، لطمه می­زند و آن­ها را از پیشرفت عادی خود باز می­دارد. این برچسب­ها که بیشتر مطابق با واقع نیست و نتیجه­ای از " ارزشیابی" نادرست است، دانش­آموز را به کلی در برابر خودش ناتوان و بی­دفاع می­کند و از مسیر پیشرفت بازش می­دارد.

یکی از راه های دیگری که به دانش آموزان کمک می کند تا اعتماد بیشتری نسبت به خودشان پیدا کنند، این است که به بخش هایی از درس را که ساده تر است، نا تمام بگذاریم و نتیجه گیری کامل و دقیق را از خود آنها بخواهیم. تجربه نشان داده است که بیشتر دانش آموزان به خوبی می توانند، ضمن کار گروهی و به کمک یکدیگر، بدون یاری معلم، درس های علمی را فرا بگیرند. در این صورت معلم می تواند تنها نقش راهنما را داشته باشد و نارسایی استدلال های احتمالی آنها را اصلاح کند.

و اما درباره ی پیشنهاد: بیشتر دانش آموزان از این موضوع گله دارند که باید در همه ی زمینه های علم و ادب، آن هم به صورت انبوه و بی ارتباط به هم، مطالبی را یاد بگیرند، بدون اینکه ذوق و آینده ی آنها در نظر گرفته شود. در برخی از کشورها، برای رفع این دشواری، روش انتخاب واحد را در دبیرستان ها هم اجرا می کنند که تا اندازه ای وضع را بهتر می کند . ضمن اینکه انتخاب واحد هم، دشواری های دیگری را در پی دارد که به نوبه خود کم اهمیت نیستند . پیشنهاد من این است : درس های دبیرستانی را برای همه یکنواخت کنند . این درس ها باید شامل مطالبی باشد که دانستن آن ها برای هر فرد جامعه امروزی انسانی لازم است . این برنامه ها باید طوری تنظیم شود که در هر هفته به بیش از 20 ساعت درس نیاز نباشد تا بتوان تمام بعد از ظهرهای دانش آموزان را آزاد گذاشت ، در کنار درس های دبیرستانی ، کلاس های ویژه ای در همه رشته های گوناگون فرهنگ و هنر با راهنمایان معلمان خاص خود تدارک دیده شود که برای نمونه ، نام آن ها ( انجمن ) می گذاریم : انجمن ریاضیات ، انجمن فیزیک ، انجمن نقاشی ، انجمن موسیقی ، انجمن ورزش ، انجمن کشاورزی ... هر دانش آموز می نواند به میل خود و با راهنمای معلمان ، یکی از انجمن ها را برای خود انتخاب کند و یا در هیچ انجمنی شرکت نکند . برای نمونه ، کسی که انجمن ریاضی را انتخاب می کند ، در هفته به جز درس های دبیرستانی که برای همه مشترک است ، 12 ساعت تنها ریاضیات می خواند . انجمن ریاضی برنامه منظمی دارد و معلوم است در هر سال چه مطالبی باید خوانده شود . کسی که می خواهد تحصیل خود را بعد از دبیرستان ادامه دهد ، باید دوره 5سال یکی از انجمن ها را گذرانده باشد. در سال اول انجمن، می توان آن را تغییر داد . در ضمن دان آموزانی که انجمن ریاضی را انتخاب کرده اند ، این وظیفه را هم دارند که دانش آموزان کلاس صبح خود یا دانش آموزان کلاس پایینتر خود را در دوره عادی دبیرستان از نظر ریاضی تقویت کنند ، یعنی در واقع دستیار دبیر ریاضی باشند . از این ره به همکاری با دیگران و به عمیق تر کردن آگاهی های خود به احساس مسوولیت نسبت به سرنوشت همسالان خود ، علاقه مند می شوند.